Fibo คือ อะไร บนการเทรด? วิธีใช้ fibo ให้ได้ผลจริง

ถ้าคุณเพิ่งเริ่มเทรดหรือยังไม่แน่ใจว่า fibo คือ เครื่องมืออะไร บทความนี้จะช่วยให้คุณเข้าใจได้อย่างชัดเจน fibo ไม่ใช่เพียงเครื่องมือที่นักเทรดชื่นชอบเท่านั้น แต่ยังเป็นสัดส่วนลึกลับที่ซ่อนอยู่ในธรรมชาติและตลาดการเงิน การเรียนรู้วิธีใช้ fibo อย่างถูกต้องอาจจะเปลี่ยนแปลงวิธีการเทรดของคุณได้

Fibo คือ อะไร – ความหมายและพื้นฐานที่ต้องรู้

ก่อนอื่น fibo คือ ซีรีส์ตัวเลขที่มีความเชื่อมโยงกันในวิธีพิเศษ ลำดับของมัน: 0, 1, 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21, 34, 55, 89, 144, 233, 377, 610, 987… เรียกว่า Fibonacci Sequence

ความมหัศจรรย์ของ fibo คือ อัตราส่วนระหว่างตัวเลขสองตัวใกล้เคียง จะเข้าใกล้ค่า 1.618 เสมอ ซึ่งเรียกว่า Golden Ratio (สัดส่วนทองคำ)

สัดส่วนนี้ปรากฏอยู่ทั่วไปในธรรมชาติ – ในรูปก้นหอย ตาลูกสน ดอกทานตะวัน และแม้แต่ในภาพวาดโมนาลิซ่าของ Leonardo da Vinci ที่มนุษย์นำเสนอทั้งหมด ส่วนในตลาดการเงิน fibo ถูกใช้เพื่อทำนายการเคลื่อนไหวของราคา เพราะเชื่อกันว่ามันเป็นกฎเกณฑ์ที่ซ่อนอยู่ในการเคลื่อนไหวของตลาดด้วย

พืชฐานของ Fibo – มาจากไหนและคำนวณอย่างไร

สูตรการคำนวณ fibo ค่อนข้างง่าย: ตัวเลขแต่ละตัวคือผลบวกของสองตัวก่อนหน้า

• 0 + 1 = 1
• 1 + 1 = 2
• 1 + 2 = 3
• 2 + 3 = 5
• 3 + 5 = 8

ทำให้ได้อนุกรมที่ไม่มีที่สิ้นสุด แต่ความสำคัญของ fibo ไม่ได้อยู่ที่ตัวเลขเท่านั้น แต่ที่อัตราส่วนที่เกิดจากการหารกัน เช่น:

• 34 ÷ 55 = 0.618 (สัดส่วนย้อนกลับ)
• 55 ÷ 34 = 1.618 (Golden Ratio)
• 610 ÷ 1597 = 0.382 (อัตราส่วนที่สำคัญ)

นักคณิตศาสตร์ชาวอินเดียค้นพบเครื่องมือนี้ตั้งแต่ 400-200 ปีก่อนคริสตกาล แม้ชื่อ Fibonacci จะเพิ่งปรากฏในยุโรปกลางค่อนข้างช้า

เครื่องมือ Fibo ทั้ง 5 ตัว ที่นักเทรดต้องหลีกไม่พ้น

ตอนนี้มาดูกันว่า fibo ถูกนำมาใช้ในการเทรดได้อย่างไร ผ่านเครื่องมือต่างๆ ที่ออกแบบมาเพื่อวัตถุประสงค์ต่างกัน

1. Fibonacci Retracement – หาจุดปรับฐานเพื่อเข้าซื้อ

Fibo Retracement ใช้หาช่วงราคาที่น่าจะเป็นจุดรองค้ำเมื่อราคาปรับฐาน เครื่องมือนี้ดึงเส้นแนวนอนที่ระดับ 0.0%, 23.6%, 38.2%, 50%, 61.8%, และ 100%

ในแนวโน้มขาขึ้น เมื่อราคาปรับลงจากจุดสูงสุดใหม่ ช่วงสัดส่วน fibo เหล่านี้กลายเป็นแนวรับที่ราคามักจะฟื้นตัว ซ้ำกันในแนวโน้มขาลง เมื่อราคารีบาวน์ขึ้น ระดับ fibo กลายเป็นแนวต้านที่เก่า

วิธีใช้: ลากเครื่องมือ fibo retracement เชื่อมจุดต่ำสุดและสูงสุดจากซ้ายไปขวา ผลที่ได้คือชุดเส้นแนวนอนที่เป็นตัวอ้างอิงสำหรับการเข้าซื้อหรือขาย

2. Fibonacci Extension – หาเป้าหมายราคาเมื่อราคาเบรกเอาท์

Fibo Extension ทำสิ่งตรงข้าม ไม่ใช่หาจุดปรับฐาน แต่หาระยะการวิ่งต่อเมื่อราคา breakout ออกจากกรอบ เครื่องมือนี้แสดงเป้าหมายที่ระดับ 113.6%, 127.2%, 141.4%, 161.8%, 200%, ถึง 261.8%

เมื่อราคา breakout ขึ้น fibo extension ช่วยทำนายว่าเป้าหมายแรก ที่สอง และที่สามอยู่ที่ไหน เป็นจุดปิดสถานะที่เหมาะสม

3. Fibonacci Projection – รวมการย่อและการยืด

Fibo Projection คือการรวมพลัง Retracement และ Extension เข้าด้วยกัน เครื่องมือนี้ช่วยให้คุณเห็นทั้งช่วงที่ราคาอาจมาทดสอบ (retracement) และเป้าหมายที่ราคาจะวิ่งไปถึง (extension) พร้อมกันในครั้งเดียว

4. Fibonacci Timezone – จับจังหวะเวลาสำคัญ

แทนที่จะสนใจแนวราคา fibo timezone ใช้ตัวเลข fibonacci เพื่อหาจังหวะเวลาที่สำคัญ (ตามแกน x) เครื่องมือนี้สร้างเส้นแนวตั้งที่ตำแหน่ง 13, 21, 34, 55, 89, 144, 233 แท่งเทียน ซึ่งบ่งชี้ว่าจุดเปลี่ยนแปลงราคาสำคัญอาจเกิดขึ้นในระยะเวลาเหล่านี้

5. Fibonacci Fans – เส้นเอียงตามอัตราส่วนทองคำ

Fibo Fans ใช้ทั้งราคาและเวลา เครื่องมือนี้วาดเส้นเอียงที่มีความชันตามสัดส่วน fibo จากจุดต่ำหรือจุดสูง เส้นเหล่านี้ทำหน้าที่เป็นแนวรับและแนวต้านแบบไดนามิก

วิธีใช้ Fibo ในการเทรดที่มีประสิทธิภาพ

ตอนนี้เรามาดูกลยุทธ์จริงๆ วิธีที่นักเทรดส่วนใหญ่นำ fibo มาใช้กับตลาดจริง

กลยุทธ์ที่ 1: เข้าทำรายการเมื่อราคาปรับฐาน (Pullback Entry)

ในแนวโน้มขาขึ้นที่แข็งแกร่ง ราคามักปรับลงเป็นระยะเพื่อรวบรวมแรง ช่วงนี้คือจุดเข้าซื้อที่ดี

วิธี: วางเครื่องมือ fibo retracement เชื่อมจุด Swing Low (จุดต่ำสุดก่อนหน้า) ไปยัง Swing High (จุดสูงสุดก่อนหน้า) จากซ้ายไปขวา ระดับ 23.6%, 38.2%, และ 50% จะเป็นแนวรับที่ดี ราคามักวางตัวใหม่ที่ระดับเหล่านี้ก่อนวิ่งขึ้นต่อ

อย่างไรก็ตาม ไม่ควรเข้าทำรายการที่ทุกระดับ ให้หาสัญญาณเพิ่มเติมเช่น:

• ตัวเทียนแบบ doji หรือ hammer ที่แนวรับ fibo
• ราคาไม่ทะลุเส้น EMA ของแนวโน้มหลัก
• ปริมาณการซื้อเพิ่มขึ้น

กลยุทธ์ที่ 2: หาเป้าหมายกำไรเมื่อราคา breakout (Breakout Exit)

เมื่อราคา breakout ออกจากกรอบแรง ไม่ว่าจะขึ้นหรือลง fibo extension ช่วยหาเป้าหมายปิดสถานะ

วิธี: วางเครื่องมือ fibo extension เชื่อมจุด swing high ก่อนหน้าเข้าไปยัง retracement level ก่อน breakout เครื่องมือจะแสดง 113.6%, 127.2%, 141.4%, 161.8%, 200% เป็นเป้าหมายที่เป็นไปได้

ตัวอย่าง: ในแนวโน้มขาขึ้น หากปรับลงมา 38.2% แล้ว breakout ขึ้น ใช้ fibo extension หาว่าเป้าหมายแรกอยู่ที่ 161.8% ของระยะเดิม ราคาจะมีแนวโน้มหยุดชั่วคราวที่ระดับนี้

กลยุทธ์ที่ 3: เทรดในกรอบราคา (Range Trading)

เมื่อราคาเคลื่อนไหวออกจากข้างเท่านั้น ไม่ทำจุดสูงสุดหรือต่ำสุดใหม่ fibo retracement สามารถใช้ได้

วิธี: วางเครื่องมือเชื่อมจุดสูงและต่ำของกรอบแนวนอน ซื้อเมื่อราคาทดสอบแนวรับ (ระดับ 0.0% หรือ 38.2%) และขายเมื่อทดสอบแนวต้าน (ระดับ 61.8% หรือ 100%)

แต่เมื่อราคาหลุดกรอบเหล่านี้ ให้ปล่อยตำแหน่ง เพราะกรอบกำลังแตกตัว

Fibo + อินดิเคเตอร์อื่นๆ สร้างกลยุทธ์ที่แข็งแกร่ง

fibo คือ เครื่องมือที่ยอดเยี่ยม แต่ใช้เพียงตัวเดียวอาจขาดความแม่นยำ การผสมกับอินดิเคเตอร์อื่นจึงทำให้ผลลัพธ์ดีขึ้นอย่างชัดเจน

Fibo + EMA (Exponential Moving Average)

EMA ช่วยระบุแนวโน้มหลัก ส่วน fibo ช่วยหาจุดเข้า

ขั้นตอน:

1. ติดตั้ง EMA(50) ระบุแนวโน้ม – ราคาเหนือ EMA = ขาขึ้น, ราคาใต้ EMA = ขาลง
2. รอให้ราคาปรับฐาน แล้ววางเครื่องมือ fibo retracement
3. เข้าซื้อที่ระดับ 38.2% หรือ 50% โดยราคายังอยู่เหนือ EMA(50) ใน uptrend

ประโยชน์: EMA ยืนยันแนวโน้มที่แข็งแกร่ง fibo ช่วยหาจังหวะเข้าที่ดี

Fibo + RSI (Relative Strength Index)

RSI บ่งชี้ว่าราคากำลังถูกซื้อ-ขายมากเกินไป fibo ช่วยหาระดับราคา

ขั้นตอน:

1. หากราคา breakout ขึ้น ให้วาง fibo extension หาเป้าหมาย
2. สังเกต RSI – เมื่อ RSI เกิน 70 (overbought) และปรากฏสัญญาณ divergence ราคากำลังจะหย่อนตัว
3. ปล่อยสถานะขายเมื่อราคาเข้าใกล้เป้าหมายแรกของ fibo
4. ตัวอย่าง AUD/USD: ราคาขาขึ้นผ่าน fibo level 161.8% พร้อม RSI bearish divergence = ขายเป็นสัญญาณ

Fibo + Price Action

Price Action คือ รูปแบบแท่งเทียนที่บ่งชี้จุดเปลี่ยนแปลง ผสมกับ fibo จะให้สัญญาณที่มีแนวโน้มมากขึ้น

ขั้นตอน:

1. วาง fibo retracement ระบุแนวรับแนวต้าน
2. รอให้ราคาวางตัวเข้าใกล้ระดับ fibo
3. ค้นหาแท่งเทียน price action เช่น:
   • Doji = ความสงสัยในตลาด
   • Hammer/Inverted Hammer = จุดกลับตัว
   • Engulfing = การเปลี่ยนแปลงทิศทาง
4. เข้าทำรายการเมื่อ price action pattern เกิดขึ้นที่ระดับ fibo

ข้อดีและข้อจำกัดของการใช้ Fibo

fibo คือ เครื่องมือที่ได้รับความนิยมกว้าง แต่ไม่ใช่ลูกกmagic วิธี มีข้อดีและข้อจำกัดที่ควรรู้

ข้อดี

• ใช้ง่ายและเข้าใจได้ง่าย – ไม่จำเป็นต้องมีพื้นฐานคณิตศาสตร์ขั้นสูง
• ใช้ได้หลากหลายสถานการณ์ – ตั้งแต่ pullback ไปจนถึง breakout
• ได้รับการยอมรับในตลาด – นักเทรดจำนวนมากใช้ fibo คนละทาง ทำให้ระดับ fibo มีแนวโน้มที่ใช้ได้จริง (self-fulfilling prophecy)
• ผสมกับเครื่องมืออื่นได้ดี – EMA, RSI, Price Action ต่างก็ทำงานร่วมกับ fibo ได้อย่างลงตัว

ข้อจำกัด

• มีความเป็นส่วนตัว – การเลือกจุด swing high/low มีอยู่บ้าง ช่วงเวลา ตัวแนด ไปจนถึง timeframe ต่างกัน อาจให้ระดับ fibo ต่างกันออกไป
• ไม่มีความแม่นยำ 100% – fibo ช่วยหาแนวรับแนวต้านที่เป็นไปได้ แต่ราคาไม่ได้ต้องจะหยุดที่ระดับ fibo
• ต้องมีการยืนยัน – ใช้เพียง fibo เท่านั้นอาจทำให้เข้าทำรายการผิด ต้องใช้สัญญาณอื่นช่วยยืนยัน
• ไม่เหมาะกับตลาดที่ไม่มีทิศทางชัด – เมื่อตลาดสับสน fibo ก็ไม่มีประโยชน์

ข้อควรระวังเมื่อใช้ Fibo

นักเทรดมือใหม่มักทำความผิดต่อไปนี้:

1. เชื่อ fibo มากเกินไป – fibo เป็นโครงสร้างเท่านั้น ไม่ใช่ลูกกเลศ ราคาอาจจะแตกระดับ fibo ได้
2. เลือกจุด swing ผิด – การเลือก swing high/low ที่ผิดจะทำให้ระดับ fibo ผิดทั้งหมด ควรใช้ swing ที่ชัดเจนที่สุด
3. ทำรายการที่ทุกระดับ – ระดับ 23.6%, 38.2%, 50% ทั้งหมดไม่ได้สำคัญเท่ากัน ระดับ 38.2% และ 61.8% มักใช้ได้ผล
4. ลืมการจัดการความเสี่ยง – ตั้ง stop loss ที่ระดับ fibo ที่ข้ามผ่านได้เสมอ อย่าให้ขาดทุนเกินกว่า 2% ต่อ 1 ธุรกรรม

การติดตั้งเครื่องมือ Fibo

บนเวบแพลตฟอร์มการเทรดส่วนใหญ่:

1. หา icon Fibonacci Tools บนแถบทาง
2. เลือก Fibo Retracement หรือ Fibo Extension ตามที่ต้องการ
3. ลากเชื่อมจุดเริ่มต้นและจุดสิ้นสุดจากซ้ายไปขวา
4. เครื่องมือจะสร้างเส้นระดับ fibo ให้เอง
5. หากต้องการแก้ค่า ให้คลิกเมาส์ขวาที่เครื่องมือ แล้วเลือก Settings

สรุป

fibo คือ เครื่องมือที่เก่าแกได้ (ค้นพบหลายศตวรรษที่แล้ว) แต่ยังคงมีประโยชน์ในการเทรดสมัยใหม่ ข้อสำคัญคือต้องเข้าใจว่า fibo ไม่ใช่เรื่องลับ แต่เป็นหนึ่งในเครื่องมือสำคัญที่นำมารวมกับเครื่องมืออื่นเพื่อให้การตัดสินใจเทรดดีขึ้น

ก่อนใช้ fibo ในบัญชีจริง ลองทดลองในบัญชี demo ก่อน วาด fibo บนกราฟจริงๆ ดูว่าราคาทำตัวอย่างไรที่ระดับต่างๆ เมื่อคุณได้ประสบการณ์พอ fibo จะกลายเป็นเครื่องมือที่มีค่าสำหรับกลยุทธ์การเทรดของคุณ