Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC), ông Paul Atkins xác nhận, quy tắc miễn trừ đổi mới dành cho các công ty tiền mã hóa sẽ chính thức có hiệu lực vào tháng 1 năm sau. Quy định mới này sẽ tái định nghĩa các loại tài sản mã hóa, đồng thời cung cấp lộ trình tuân thủ đơn giản hóa hơn cho việc phát hành token.
(Tóm tắt trước: SEC Mỹ bật đèn xanh cho crypto! Chủ tịch Atkins: Cuối năm ưu tiên lập luật riêng về “miễn trừ đổi mới”)
(Bổ sung bối cảnh: Chủ tịch SEC Mỹ: Đang lên kế hoạch “miễn trừ đổi mới” cho giao thức DeFi, không nên bị phạt chỉ vì người khác sử dụng ác ý)
Sáng ngày 2/12 (giờ địa phương), Chủ tịch SEC Mỹ (SEC) Paul Atkins xác nhận trong bài phát biểu tại Sở Giao dịch Chứng khoán New York rằng quy tắc miễn trừ đổi mới dành cho các công ty tiền mã hóa đã được đưa vào lộ trình năm 2026 và sẽ chính thức có hiệu lực từ tháng 1 năm sau.
Tiền mã hóa không phải là chủ đề trọng tâm của bài phát biểu này, ông Paul Atkins chọn phát biểu tại Sở Giao dịch Chứng khoán New York nhằm giảm yêu cầu công bố thông tin đối với các công ty đổi mới, giảm bớt các yêu cầu bắt buộc và thu hẹp yêu cầu theo quy mô công ty, giúp các công ty nhỏ dễ dàng lên sàn hơn. Ngoài ra, ông Paul Atkins còn muốn thúc đẩy việc “phi chính trị hóa” đại hội cổ đông, chuyển trọng tâm sang hoạt động kinh doanh của công ty.
Ông Paul Atkins cho rằng các yêu cầu công bố thông tin hiện nay quá phức tạp, nên tập trung vào “tính quan trọng về tài chính”, Bloomberg cho rằng Paul Atkins đang ám chỉ chính quyền Trump phản đối các sáng kiến tập trung vào các biện pháp Môi trường, Xã hội và Quản trị (ESG) do cổ đông đưa ra, đồng thời cho rằng nên giảm yêu cầu công bố thông tin ở lĩnh vực này.
Việc nhắc đến các thông tin tưởng chừng không liên quan đến Crypto là do quy tắc miễn trừ đổi mới dành cho các công ty tiền mã hóa đến nay vẫn chưa công bố các điều khoản cụ thể, nhưng chúng ta có thể rút ra một số kết luận từ việc nhiều công ty ngành Web3 lên sàn trong năm nay cũng như thái độ của Chủ tịch Fed mới: Đầu tiên, ban lãnh đạo mới của SEC không cố ý “nới lỏng giám sát”, mà hy vọng loại bỏ các quy định lỗi thời, rườm rà trong luật hiện hành, qua đó giảm chi phí tuân thủ cho các công ty. Nhiều bản tin truyền thông Mỹ đều đề cập, Paul Atkins muốn giảm yêu cầu “công bố bắt buộc”, nhưng sẽ yêu cầu tăng tỷ trọng thông tin “tính quan trọng về tài chính”. Việc lên sàn của các công ty Crypto như Circle, Bullish chính là minh chứng cho xu hướng này.
Về “miễn trừ”, Luật chứng khoán Mỹ thực tế đã có quy định rõ ràng, về bản chất đây là một số trường hợp đặc biệt có thể miễn quy trình đăng ký phức tạp. Nhiều đợt phát hành token trước đây thực ra đã tận dụng các chính sách miễn trừ của luật chứng khoán, đồng thời phải đáp ứng một loạt quy định mới có thể được niêm yết trên các sàn như Coinbase, Kraken để mở cho nhà đầu tư cá nhân Mỹ.
Tuy nhiên, việc đáp ứng các yêu cầu của chính sách miễn trừ bản thân nó cũng rất phiền phức. Theo nguồn tin của người viết, Zksync thực ra đã muốn phát hành token từ rất sớm, nhưng với quy mô dự án lớn như vậy, để tránh rắc rối từ cơ quan quản lý, họ đã trải qua nhiều thay đổi phức tạp về cấu trúc tổ chức, cuối cùng mới phát hành token thành công trên cơ sở đảm bảo hoàn toàn tuân thủ.
Tất cả các ví dụ trên đều dựa trên tiền đề: token vẫn được định nghĩa là một loại chứng khoán nào đó. Nhưng chính sách miễn trừ mới có thể sẽ có một số thay đổi.
Ngày 12/11 (giờ Mỹ), Paul Atkins phát biểu tại Ngân hàng Dự trữ Liên bang Philadelphia rằng, Project Crypto sẽ “vạch ranh giới” để phân biệt các loại tài sản mã hóa khác nhau. Paul Atkins chia tài sản mã hóa thành 4 loại:
- Hàng hóa số hoặc token mạng: giá trị đến từ mạng hoàn chỉnh và phi tập trung, không phải từ cam kết của ban quản lý;
- Đồ sưu tầm số: NFT và vật phẩm tương tự được mua để sử dụng hoặc thưởng thức, không phải để kiếm lời;
- Công cụ số: token tiện ích cung cấp quyền truy cập hoặc xác nhận;
- Chứng khoán mã hóa: hình thức biểu đạt các công cụ tài chính truyền thống dựa trên blockchain.
Paul Atkins cho rằng ba loại đầu tiên không cấu thành chứng khoán. Nhưng việc trực tiếp mở cửa cho một loại tài sản mới không phải chứng khoán nhưng lại rất giống chứng khoán rõ ràng sẽ tiềm ẩn rủi ro lớn. Do đó, “miễn trừ đổi mới” dành cho các công ty tiền mã hóa ra đời, có thể giống như một sandbox pháp lý, SEC sẽ áp dụng “giám sát nhẹ” trong một thời gian để thử nghiệm phương thức quản lý phù hợp.
Do ảnh hưởng chính phủ đóng cửa, quy tắc miễn trừ đầy đủ dự kiến sẽ được công bố khi có hiệu lực. Hiện thông tin công khai rất hạn chế, nhưng người viết vẫn tìm được một số manh mối về điều khoản miễn trừ.
Trong thư phúc đáp của SEC công bố ngày 13/4/2025, có đề cập điều khoản trong phiên bản đầu của đề xuất miễn trừ: miễn trừ áp dụng cho ICO để thuận tiện cho gọi vốn giai đoạn đầu của dự án blockchain. Thực hiện hệ thống đăng ký cơ bản bắt buộc, đảm bảo giám sát thực thể được miễn và phòng ngừa lạm dụng. SEC xây dựng công cụ xác thực công khai, nâng cao minh bạch và bảo vệ nhà đầu tư.
Ngoài ra, trong bài phát biểu ngày 12/11 về Project Crypto, Paul Atkins cho biết: “Trong vài tháng tới, như Quốc hội dự kiến trong các dự luật hiện hành, tôi mong Ủy ban xem xét một bộ biện pháp miễn trừ, tạo ra chế độ phát hành phù hợp cho tài sản mã hóa là hoặc gắn với hợp đồng đầu tư. Tôi đã yêu cầu nhân viên chuẩn bị kiến nghị để thúc đẩy hình thành vốn và thích ứng với đổi mới, đồng thời đảm bảo bảo vệ nhà đầu tư.”
Rõ ràng, biện pháp miễn trừ có hiệu lực từ tháng 1 năm sau nên là một cơ chế độc lập với luật chứng khoán, hoặc ít nhất là phần mở rộng của các yêu cầu miễn trừ trong luật chứng khoán. Kết hợp với quyết tâm của Chủ tịch SEC mới về việc khắc phục tình trạng giám sát quá mức, quy định mới có thể sẽ không yêu cầu các dự án Web3 muốn phát hành tài sản hay gọi vốn công khai phải công bố quá nhiều, nhưng chắc chắn sẽ có quy trình đăng ký và tiêu chuẩn công bố thông tin đơn giản.
Nhắc tới tiêu chuẩn công bố, tự nhiên nhớ tới thông tin Coinbase đã công bố khi mở bán token Monad trên nền tảng gần đây, bao gồm thân phận nhà tạo lập thị trường và điều khoản tạo lập thị trường. Nói cách khác, dù yêu cầu công bố thông tin có thể đơn giản hơn, nhưng những thông tin then chốt từng không bắt buộc công bố trong tương lai có thể sẽ không thể thiếu. Ngoài ra, yêu cầu đối với token và dự án phát hành token giảm thì yêu cầu đối với nền tảng phát hành token chắc chắn tăng lên, điều này cũng tương ứng với tiêu chuẩn trong luật chứng khoán.
Như vậy, lý do Coinbase mua lại Liquifi và Echo để phát triển mảng phát hành tài sản và bán token công khai có lời giải thích hợp lý: trở thành nền tảng phát hành token tuân thủ trong tương lai. Người viết dự đoán, nếu các dự án Web3 muốn gọi vốn công khai hợp pháp tại Mỹ, buộc phải dựa vào một tổ chức hoặc nền tảng đã đăng ký SEC, đồng thời hoàn thiện ít nhất các vấn đề cơ bản như KYC, chống rửa tiền…
Hiện tại, các thông tin công khai đều xoay quanh chiều “phát hành tài sản”, quy định mới của SEC dự kiến sẽ nới lỏng tiêu chuẩn ở mức độ nhất định, giúp dự án mới dễ dàng phát hành tài sản và gọi vốn hơn, nhưng tất cả cũng sẽ dựa trên cơ chế bảo vệ nhà đầu tư cơ bản. Dù vậy, so với trước đây buộc phải lập quỹ phi lợi nhuận ở nước ngoài, cơ chế mới sau khi có quy định sẽ đơn giản hơn tương đối.
Sau khi phát hành tài sản, sandbox pháp lý này nhiều khả năng sẽ tiếp tục thử nghiệm ở các vấn đề như công bố thông tin về chủ thể phát hành. Tin vui là, thời gian tới, chúng ta có thể hiểu rõ hơn về tình hình vận hành thực tế của dự án; tin buồn là, phát hành tài sản tuân thủ cũng cung cấp cho dự án kênh rút lui hợp lý khỏi thị trường công khai nếu kinh doanh kém hiệu quả, tuân thủ chưa bao giờ đồng nghĩa với việc giảm độ khó sàng lọc, sự bao dung với đổi mới cũng sẽ kéo theo yêu cầu cao hơn về chuyên môn của nhà đầu tư…
