USDT hiện đang bị giao dịch với mức chênh lệch âm, việc nắm giữ stablecoin vẫn có khả năng gây ra thua lỗ. Vậy chúng ta nên đánh giá tình hình này ra sao và cần có hành động gì?

Vì sao Nhân dân tệ tăng giá, và vì sao USDT lại giao dịch dưới giá?

Đầu tiên, hãy phân tích lý do Nhân dân tệ đang trong xu hướng tăng giá. Để lý giải, cần quay lại khái niệm kinh tế cốt lõi: GDP. Dù GDP có những hạn chế, nhưng vẫn là thước đo đơn giản và hiệu quả nhất để đánh giá sức khỏe tổng thể của một nền kinh tế quốc gia. Công thức GDP như sau:

GDP = C + I + G + (X–M)

Trong đó:

• C: Chi tiêu tiêu dùng — Tổng chi tiêu của các hộ gia đình và cá nhân cho hàng hóa, dịch vụ cuối cùng.
• I: Chi tiêu đầu tư — Đầu tư vốn của doanh nghiệp (ví dụ: thiết bị mới, nhà máy) và xây dựng nhà ở dân cư.
• G: Chi tiêu chính phủ — Mua sắm hàng hóa, dịch vụ của chính phủ, không tính các khoản chuyển giao.
• X–M: Xuất khẩu ròng — Xuất khẩu (X) trừ nhập khẩu (M).

Với khung này, nguyên nhân Nhân dân tệ tăng giá trở nên rõ ràng. Có ba động lực chính:

1. Thu hút vốn nước ngoài, tăng đầu tư

Lợi thế đầu tiên của đồng Nhân dân tệ mạnh là dòng vốn nước ngoài đổ vào nhanh chóng. Mỹ và Trung Quốc đều đang đối mặt với vấn đề nợ lớn. Tại Mỹ, là khoản nợ chính phủ liên bang, còn ở Trung Quốc là các khoản nợ ngoài bảng cân đối của địa phương. Trái phiếu Kho bạc Mỹ được nhà đầu tư nước ngoài nắm giữ nhiều và có tính thanh khoản cao, nên rủi ro vỡ nợ nhanh chóng ảnh hưởng tới giá trái phiếu và khả năng tái cấp vốn của Mỹ. Do đó, Mỹ thường giảm giá đồng đô la để giảm giá trị thực của khoản nợ với chủ nợ nước ngoài — về bản chất là “thuế lạm phát” thông qua hạ lãi suất và nới lỏng tiền tệ. Ở Trung Quốc, phần lớn nợ địa phương do trong nước nắm giữ, nên chính quyền có nhiều lựa chọn tái cấu trúc như gia hạn hoặc chuyển giao tài khóa. Vì vậy, Nhân dân tệ chịu ít áp lực hơn từ vấn đề nợ. Tuy nhiên, ở cả hai nước, mức nợ cao hạn chế khả năng thúc đẩy GDP bằng tăng chi tiêu chính phủ. Trong bối cảnh này, việc tăng giá Nhân dân tệ là công cụ thu hút dòng vốn và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.

1. Kích thích tiêu dùng, giảm chi phí nhập khẩu

Nhân dân tệ mạnh giúp hàng hóa nhập khẩu rẻ hơn cho người tiêu dùng trong nước qua hai cách chính. Thứ nhất, tăng sức mua của người tiêu dùng, đặc biệt với các mặt hàng thiết yếu như thực phẩm, năng lượng — vốn chiếm phần lớn tổng tiêu dùng. Trong ngắn hạn, người mua sẽ thấy nhiều sản phẩm nhập khẩu với giá thấp hơn. Thứ hai, doanh nghiệp được lợi nhờ giảm chi phí nhập nguyên vật liệu, linh kiện quan trọng, giúp tăng biên lợi nhuận và giải phóng nguồn lực cho mở rộng hoặc chia cổ tức.

1. Giảm căng thẳng thương mại, tiết giảm chi tiêu chính phủ

Kể từ khi Trung Quốc đạt thặng dư thương mại vượt 1 nghìn tỷ USD vào tháng 11, tranh luận quốc tế về giá trị Nhân dân tệ gia tăng, dẫn tới nhiều bất đồng trong đàm phán thương mại với các đối tác lớn, đặc biệt là EU. Nguyên nhân là cán cân vãng lai toàn cầu phải cân bằng — xuất khẩu của nước này là nhập khẩu của nước khác. Khi thặng dư của Trung Quốc tăng, thâm hụt ở các nước khác cũng tăng. Hiện nay, các nước đều chú trọng tăng trưởng kinh tế, và thâm hụt thương mại lớn ảnh hưởng tới GDP, nhất là ở các nền kinh tế phát triển tăng trưởng thấp. Có hai cách phản ứng: tăng thuế (bảo hộ thương mại) hoặc điều chỉnh tỷ giá. Biện pháp đầu, như trong tranh chấp thuế Mỹ-Trung, đang tạm dừng. Cho phép Nhân dân tệ tăng giá có kiểm soát giúp giảm căng thẳng chính trị, giảm chi tiêu liên quan của chính phủ.

Dù có nhiều lợi ích, quá trình tăng giá cần diễn ra từ từ, có kiểm soát. Gần đây, Nhân dân tệ tăng mạnh do các mục tiêu tăng trưởng cuối năm đã hoàn thành — 5,2% đến hết quý III, cơ bản đạt mục tiêu “khoảng 5%” cả năm. Cho phép tăng giá lúc này giúp chuẩn bị cho chuyển đổi kinh tế năm tới, đồng thời giúp nhà hoạch định chính sách theo dõi thị trường, nhận diện cơ hội và rủi ro sớm. Nếu không, với dự trữ ngoại hối lớn, ngân hàng trung ương hoàn toàn có thể ổn định tỷ giá.

Thời gian tới, tôi dự báo tốc độ tăng giá sẽ chậm lại đáng kể. Xuất khẩu ròng vẫn là động lực chính cho GDP Trung Quốc, dù tỷ trọng đang giảm. Tăng giá nhanh sẽ làm giảm xuất khẩu ròng, gây khó khăn cho mục tiêu tăng trưởng năm sau.

Sau khi đã làm rõ các yếu tố thúc đẩy tăng giá ngắn hạn, hãy phân tích lý do USDT giao dịch dưới giá. Có ba nguyên nhân chính:

1. Thị trường crypto yếu, thiếu cơ hội đầu tư hấp dẫn, nhà đầu tư tái cân bằng danh mục.
2. Nhu cầu thanh toán cuối năm từ doanh nghiệp thương mại quốc tế. Hạn chế chuyển đổi Nhân dân tệ trong nước khiến nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ dùng USDT để thanh toán xuyên biên giới, vượt hạn mức và giảm chi phí.
3. Chính sách thắt chặt của Trung Quốc với stablecoin làm tăng phí rủi ro đầu tư crypto, khiến vốn tìm đến lựa chọn an toàn hơn.

Tóm lại, mức chiết khấu của USDT có thể chỉ là tạm thời, bị chi phối bởi biến động cung cầu ngắn hạn. Tuy nhiên, nếu Nhân dân tệ duy trì sức mạnh, nhà đầu tư nắm giữ Nhân dân tệ sẽ chịu lỗ tỷ giá trong ngắn và trung hạn.

Có nên chuyển stablecoin USD sang Nhân dân tệ?

Trước xu hướng tăng giá của Nhân dân tệ, có nên chuyển stablecoin USD sang Nhân dân tệ để tránh lỗ tỷ giá? Nếu danh mục tập trung quá nhiều vào stablecoin USD, chỉ cần điều chỉnh vừa phải; nếu không, duy trì phân bổ đa dạng là hợp lý. Có ba lý do:

1. Chiết khấu USDT ngắn hạn: Như đã phân tích, chiết khấu USDT hiện tại chỉ là hiện tượng ngắn hạn, không phải rủi ro cấu trúc. Chuyển đổi lúc này có thể khiến bạn ghi nhận lỗ tỷ giá. Nên chờ chiết khấu trở về bình thường rồi mới điều chỉnh.
2. Chi phí cơ hội: Dù kinh tế Trung Quốc vẫn vững chắc, vẫn còn thách thức — đặc biệt là hiệu ứng tài sản giảm do giá bất động sản đi xuống. Chính sách tập trung vào ổn định, giảm đòn bẩy, tái cấu trúc ngành và phân phối lại. Đà tăng gần đây của chứng khoán Trung Quốc chủ yếu là điều chỉnh định giá hoặc sóng đầu cơ, chưa phải tín hiệu tăng trưởng dài hạn rõ rệt. Trong khi đó, lợi suất trái phiếu Nhân dân tệ giảm làm tăng chi phí cơ hội khi tái phân bổ tài sản. Stablecoin mang lại sự linh hoạt cho phân bổ tài sản toàn cầu, nhất là khi Mỹ bước vào chu kỳ hạ lãi suất và thanh khoản dồi dào.
3. Bất định xu hướng tăng giá Nhân dân tệ: Thỏa thuận tạm dừng thuế Mỹ-Trung chỉ mang tính tạm thời. Mỹ bước vào chu kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ, chưa thể đối phó với lợi thế đất hiếm của Trung Quốc, nên tạm ngừng leo thang. Tuy nhiên, tranh chấp thuế có thể tái diễn, nhất là nếu mục tiêu đưa sản xuất về nước của Mỹ không đạt, điều này ảnh hưởng tới tỷ giá Nhân dân tệ.

Phòng ngừa rủi ro tỷ giá trên chuỗi: Vàng và stablecoin Euro

Làm sao phòng ngừa rủi ro tăng giá Nhân dân tệ và tỷ giá trên chuỗi? Dù phái sinh tỷ giá là giải pháp chuẩn, khả năng tiếp cận trên chuỗi vẫn hạn chế. Năm ngoái, tôi từng cân nhắc xây dựng nền tảng phái sinh tỷ giá phi tập trung, nhưng nghiên cứu thị trường cho thấy các đối thủ như DYDX ở mảng phái sinh ngoại tệ gặp thanh khoản thấp, thiếu quan tâm từ nhà tạo lập thị trường — chủ yếu do rào cản pháp lý. Kiểm soát tỷ giá là công cụ chính sách quan trọng ở các nền kinh tế sản xuất như Trung Quốc, Hàn Quốc, nên phái sinh tỷ giá bị giám sát còn chặt hơn crypto. Phần lớn nhu cầu phòng ngừa tỷ giá đến từ các quốc gia này, càng tăng áp lực từ chính sách.

Dù vậy, vẫn có cách giảm rủi ro tỷ giá. Ba nhóm tài sản sau đáng chú ý:

• Stablecoin HKD, JPY, KRW: Sau khi luật stablecoin Mỹ được thông qua giữa năm, các nước khác cũng đẩy nhanh sáng kiến stablecoin riêng. Đặc thù đồng đô la Hồng Kông và sự tương đồng công nghiệp giữa các nước Đông Á cho thấy tỷ giá các đồng này sẽ biến động cùng nhau. Phân bổ vào stablecoin này có thể giảm phần nào rủi ro tăng giá Nhân dân tệ. Tuy nhiên, lo ngại về kiểm soát tỷ giá gần đây làm chậm tiến độ, nên tốt nhất là theo dõi và hành động khi sản phẩm trưởng thành.
• Vàng RWA trên chuỗi: Vàng tăng trưởng ấn tượng những năm gần đây, nhờ bất ổn địa chính trị và kỳ vọng đô la giảm giá. Nhà đầu tư trên chuỗi dễ dàng tiếp cận token vàng RWA như Tether Gold, Pax Gold, có thanh khoản tốt. Tuy nhiên, lo ngại bong bóng vàng vẫn còn, biến động gần đây cho thấy thị trường cân bằng mong manh. Nhà đầu tư ngại rủi ro chưa vào vị thế nên chờ đợi sẽ an toàn hơn.
• Stablecoin Euro: Trong các lựa chọn, stablecoin Euro là hấp dẫn nhất. EURC của Circle tuân thủ quy định, nguồn cung lớn, thanh khoản mạnh. Tỷ giá EUR/RMB cũng biến động ít hơn USD/RMB vì một số lý do:

Thị trường xuất khẩu lớn nhất của Trung Quốc là ASEAN, EU, Mỹ. Áp lực chiến tranh thương mại khiến xuất khẩu sang Mỹ giảm, EU và ASEAN trở thành động lực tăng trưởng chính.

ASEAN chủ yếu gồm các nền kinh tế đang phát triển tăng trưởng nhanh, hấp thụ phần lớn xuất khẩu sản phẩm trung-thấp của Trung Quốc, đồng thời nhập khẩu thiết bị công nghiệp để nâng cấp. Hiệu ứng kinh tế tổng thể tích cực, sức mạnh quân sự Trung Quốc giúp giảm căng thẳng chính trị, quan hệ ổn định hơn.

Câu chuyện ở EU khác biệt. Xuất khẩu Trung Quốc sang EU tập trung vào hàng công nghiệp biên lợi nhuận cao, khiến châu Âu là thị trường chủ lực cho thặng dư thương mại stablecoin. Phần lớn giao dịch thanh toán bằng euro, Trung Quốc có động lực duy trì tỷ giá cạnh tranh. Tuy nhiên, căng thẳng chính trị với EU cũng cần kiểm soát. Đa số nước EU là nền kinh tế phát triển, tỷ trọng sản xuất công nghiệp lớn trong GDP (15% ở châu Âu, dưới 10% ở Mỹ). Thu nhập từ lương chiếm tỷ trọng lớn hơn lợi nhuận vốn. Mất nguồn năng lượng Nga làm tăng chi phí, ảnh hưởng sản xuất, nâng cấp công nghiệp Trung Quốc xáo trộn các ngành trọng điểm như ô tô. Lợi nhuận công nghiệp giảm, thu ngân sách thấp hơn, tăng trưởng lương chậm lại, hiệu ứng tài sản giảm, kìm hãm tiêu dùng. Đầu tư thiếu dự án AI chất lượng khiến vốn châu Âu chuyển sang Mỹ. Do đó, xuất khẩu ròng càng quan trọng với tăng trưởng châu Âu, chính phủ rất nhạy cảm với thâm hụt thương mại.

Dù vậy, EU không có sức ép như Mỹ trong tranh chấp thương mại, các nước thành viên chia rẽ về cách tiếp cận Trung Quốc, khó đạt nhượng bộ lớn. Tôi dự đoán trọng tâm sẽ chuyển sang tái đầu tư lợi nhuận euro tại châu Âu thay vì điều chỉnh tỷ giá quy mô lớn. So với các thị trường mới nổi như Ấn Độ, Việt Nam, Brazil, châu Âu có thị trường vốn phát triển, bảo vệ nhà đầu tư tốt hơn. Dự trữ lớn của Trung Quốc cho phép tái đầu tư tăng lợi suất, tỷ giá ổn định giúp hàng hóa Trung Quốc cạnh tranh.

Phòng ngừa rủi ro tỷ giá trên chuỗi, chiến lược thực tế là chuyển stablecoin USD sang EURC và gửi vào các giao thức hàng đầu như AAVE, nơi lãi suất cho vay hiện đạt 3,87%. Nếu muốn tiếp xúc tài sản rủi ro như BTC và phòng ngừa tỷ giá, có thể dùng EURC làm tài sản thế chấp để vay stablecoin USD và phân bổ vào BTC.

Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm:

1. Bài viết này đăng lại từ [web3_mario], bản quyền thuộc về tác giả gốc [@ Web3Mario]. Nếu có thắc mắc về việc đăng lại, vui lòng liên hệ đội ngũ Gate Learn, chúng tôi sẽ xử lý theo quy trình liên quan.
2. Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm: Quan điểm, ý kiến trong bài viết này là của tác giả, không phải tư vấn đầu tư.
3. Các phiên bản ngôn ngữ khác của bài viết này do đội ngũ Gate Learn dịch. Nếu không đề cập rõ đến Gate, việc sao chép, phân phối hoặc đạo văn bản dịch này đều bị cấm.