Kể từ tháng 6 năm ngoái, đồng rial của Iran liên tục mất giá, giảm tới 40%. Một gia đình bình thường ở Iran từng có thể sống dựa vào lương để nuôi cả nhà, nay việc đảm bảo ăn no mặc ấm đã trở thành điều xa vời. Hệ thống ngân hàng thường xuyên rối loạn, các quản lý ngân hàng trung ương từ chức, tất cả đều không phải là các sự kiện riêng lẻ mà là kết quả của những sai lầm trong chính sách kinh tế dài hạn cộng với áp lực từ bên ngoài.

Trong cơn bão này, Bitcoin dần trở thành "công cụ tránh rủi ro" của người dân Iran. Nhưng thành thật mà nói, BTC không phải là cứu tinh của Iran, cũng không thể giải quyết các vấn đề căn bản của nền kinh tế quốc gia. Những mâu thuẫn ở đây đáng để suy ngẫm: tại sao tài sản mã hóa lại trở thành lựa chọn hợp lý?

Câu trả lời nằm ở hai đặc tính cốt lõi. Thứ nhất là phi tập trung — BTC không bị kiểm soát bởi bất kỳ tổ chức đơn lẻ nào. Thứ hai là tính khan hiếm — tổng cung cố định, không bị giảm giá do can thiệp của con người. So với hệ thống tiền tệ pháp định, quyền phát hành tập trung cao độ, một khi các quyết định sai lầm hoặc chịu áp lực từ bên ngoài, tiền tệ có thể trở thành "giấy vụn". Và hai đặc điểm của tài sản mã hóa này đúng là chọc thủng điểm yếu nhất của hệ thống tài chính truyền thống.

Xét theo logic thị trường, giá trị thực của tài sản mã hóa không bao giờ thể hiện rõ trong thời kỳ thịnh vượng kinh tế, mà lại được phóng đại trong thời kỳ hỗn loạn kinh tế. Ví dụ của Iran rất rõ ràng — khi hệ thống tín dụng tiền tệ pháp định sụp đổ, các tài sản phi tập trung, phi chính trị lại trở thành lớp bảo vệ cuối cùng. Điều này không chứng minh BTC "chiến thắng", mà là cảnh báo về những rủi ro của trật tự tài chính hiện tại.