## Gaps khi giao dịch tài sản: Hướng dẫn đầy đủ cho các nhà giao dịch

Gì là gap trong bối cảnh thị trường tài chính? Đó là một khoảng trống trên biểu đồ giá, xuất hiện khi tài sản mở cửa với mức độ lệch đáng kể so với mức đóng cửa trước đó. Những cú nhảy như vậy tạo ra một khoảng trống trực quan và có thể mang lại cả cơ hội lẫn rủi ro cho các nhà giao dịch có kinh nghiệm và mới bắt đầu.

## Tại sao hình thành gap?

Các khoảng trống giá không xảy ra một cách ngẫu nhiên. Các yếu tố chính bao gồm:

**Yếu tố vĩ mô** — thay đổi lãi suất chính, báo cáo kinh tế bất ngờ hoặc quyết định của ngân hàng trung ương thường gây ra các chuyển động mạnh mẽ về vốn giữa các tài sản.

**Sự kiện doanh nghiệp** — công bố kết quả hoạt động quý, thông báo sáp nhập, mua lại hoặc thay đổi ban lãnh đạo có thể dẫn đến việc định giá lại công ty một cách đột ngột trong đêm.

**Thay đổi tâm lý thị trường** — bán hoảng loạn hoặc sự tăng đột ngột của sự lạc quan trong giới đầu tư thường dẫn đến việc mở vị thế xa mức hôm qua.

**Mất cân đối lệnh đặt hàng** — khi đầu phiên có nhiều lệnh mua hơn bán (hoặc ngược lại), giá buộc phải nhảy để thực hiện các lệnh này.

## Hai loại gap chính

**Gap tăng (lên )** hình thành khi mở cửa cao hơn mức đóng của phiên trước. Thường báo hiệu tâm lý tích cực của thị trường và có thể chỉ ra xu hướng tăng tiếp tục.

**Gap giảm (xuống )** đặc trưng bởi mở cửa thấp hơn mức đóng của phiên trước. Tình huống này thường phản ánh tin tức tiêu cực hoặc mất niềm tin của nhà đầu tư và có thể dự báo giá sẽ tiếp tục giảm.

## Đặc điểm di chuyển của giá sau gap

Sau khi hình thành gap, các nhà giao dịch thường chứng kiến sự biến động cao. Giá thực hiện các cú nhảy với hoạt động giao dịch tối thiểu giữa các cú nhảy, tạo điều kiện cho cả việc chốt lời nhanh chóng lẫn thua lỗ nhanh.

Điều quan trọng: khoảng 70-80% trường hợp, giá sẽ sớm hoặc muộn trở lại mức nằm giữa mức đóng của phiên trước và mở của phiên hiện tại. Quá trình này gọi là "điền gap" và là một kịch bản giao dịch riêng biệt.

## Các phương pháp giao dịch thực tế

**Chiến lược theo xu hướng** — nhà giao dịch vào vị thế theo hướng gap, dự đoán giá sẽ tiếp tục di chuyển. Ví dụ, khi gap tăng, mở vị thế mua dài hạn, kỳ vọng tăng thêm.

**Chiến lược quay lại** — phương pháp ngược lại. Nhà giao dịch dự đoán gap sẽ được lấp đầy, và mở vị thế theo hướng ngược lại. Khi gap tăng, điều này có nghĩa là bán ra với kỳ vọng giá giảm trở lại.

**Chiến lược phá vỡ giới hạn** — nhà giao dịch chờ đợi giá phá vỡ giới hạn trên hoặc dưới của gap rồi mới vào vị thế. Phương pháp này đòi hỏi phân tích kỹ lưỡng các mức hỗ trợ và kháng cự.

## Ví dụ thực tế

**Tình huống tăng giá:** Cổ phiếu đóng cửa ở mức $48. Đêm đó, công ty công bố kết quả quý có lợi nhuận cao và hợp đồng với khách hàng lớn. Mở cửa ngày hôm sau: $54. Gap là $6. Nhà giao dịch theo chiến lược theo xu hướng vào vị thế mua dài hạn, kỳ vọng tăng tiếp đến $60-62.

**Tình huống giảm giá:** Cổ phiếu đóng cửa ở mức $82. Trong tin tức đêm có thông tin về giảm doanh thu quý. Mở cửa: $75. Gap giảm là $7. Nhà giao dịch có thể mở vị thế bán khống hoặc chờ gap được lấp đầy rồi mở vị thế mua dài hạn, kỳ vọng bật lại về $80-81.

## Phân loại gap theo loại

**Gap kiệt quệ** — thường xuất hiện ở cuối một xu hướng mạnh, báo hiệu đảo chiều. Gap này thường đi kèm với khối lượng giao dịch cao và là tín hiệu cảnh báo.

**Gap bắt đầu (bứt phá)** — báo hiệu bắt đầu xu hướng mới và thường đi trước một biến động giá đáng kể theo một hướng.

**Gap trốn chạy** — xảy ra giữa xu hướng và thúc đẩy xu hướng đó phát triển nhanh hơn. Giá thường không trở lại vùng này trong thời gian gần.

**Gap đo lường** — giúp nhà giao dịch ước lượng khoảng cách tiềm năng mà giá có thể tiến xa. Kích thước gap thường phù hợp với các biến động sau đó.

## Rủi ro nghiêm trọng và quản lý vị thế

Nguy hiểm chính là cố gắng bắt gap mà không có kế hoạch thoát ra. Sự biến động sau khi gap hình thành có thể đảo ngược vị thế của nhà giao dịch chỉ trong vài phút.

Các tín hiệu giả — thường xuyên xảy ra khi giá phá vỡ giới hạn trên hoặc dưới của gap nhưng sau đó đổi hướng đột ngột, kích hoạt stop-loss của nhiều nhà giao dịch.

Chính sách quản lý rủi ro cần bao gồm:
- Đặt stop-loss trên (khi short) hoặc dưới (khi long) giới hạn gap
- Giảm kích thước vị thế cho các giao dịch gap (không quá 2-3% danh mục)
- Theo dõi lịch kinh tế để dự đoán các gap có thể xảy ra
- Phân tích khối lượng giao dịch để xác nhận sức mạnh của xu hướng

## Quy trình giao dịch gap thành công

Trước khi mở cửa thị trường, hãy nghiên cứu kỹ các tin tức và sự kiện có thể ảnh hưởng đến giá tài sản. Phân tích các gap trước của tài sản cụ thể: kích thước phổ biến và tần suất chúng được lấp đầy như thế nào.

Xác định chiến lược của bạn — theo xu hướng hay quay lại. Chọn các mức vào và thoát phù hợp. Luôn nhớ rằng, giao dịch gap đòi hỏi quyết định nhanh và kỷ luật chặt chẽ.

Nhớ rằng: gap không chỉ là một hiện tượng kỹ thuật, mà còn phản ánh trực tiếp tâm lý lo lắng và hy vọng của các nhà tham gia thị trường. Hiểu rõ tâm lý đằng sau mỗi khoảng trống sẽ giúp bạn đưa ra các quyết định giao dịch dựa trên cơ sở vững chắc hơn.