## Cổ phiếu lên xuống thật sự do kiểm soát bởi đồ thị cung cầu

Các nhà giao dịch đều nói rằng giá cổ phiếu được thúc đẩy bởi "lực mua - lực bán" nhưng bạn đã từng nghĩ về nguồn gốc của những lực này và tại sao chúng lại kiểm soát được giá chưa? Câu trả lời nằm ở hợp đồng **cung cầu**, nền tảng của kinh tế học từ lâu và nay lại trở lại đóng vai trò quan trọng trong đầu tư cổ phiếu

## Tại sao các nhà giao dịch "thông minh" cần hiểu đồ thị cung cầu

Dù bạn là nhà đầu tư dài hạn hay nhà giao dịch ngắn hạn, việc phân tích cung cầu (Supply & Demand) là "công cụ không bao giờ lỗi thời" vì thứ duy nhất thực sự thúc đẩy giá cổ phiếu là sự cân bằng giữa những người muốn mua (cầu) và những người muốn bán (cung)

Hãy tưởng tượng: nếu có 1 triệu nhà đầu tư muốn mua cổ phiếu nhưng chỉ có 100 người bán, giá sẽ thế nào? Chắc chắn là tăng rồi! Và ngược lại, nếu có nhiều người bán nhưng ít người mua, giá sẽ giảm không thể tránh khỏi

## Cung cầu là gì?

Nói đơn giản:
- **Cầu (Demand)** = lượng hàng hóa mà người mua muốn lấy ở các mức giá khác nhau
- **Cung (Supply)** = lượng hàng hóa mà người bán muốn chào bán ở các mức giá khác nhau

Quy luật cung cầu nói rằng: Giá cao → giảm cầu (Bạn sẽ không mua cổ phiếu quá đắt); Ngược lại, Giá thấp → tăng cầu (Cổ phiếu giảm giá khiến muốn mua nhiều hơn)

Quy luật cung là ngược lại: Giá cao → người bán muốn bán nhiều hơn (vì thu lợi nhiều hơn); Giá thấp → người bán muốn bán ít hơn (vì dễ bị lỗ hoặc lợi nhuận ít)

## Đồ thị cung cầu: điểm gặp nhau là điểm thiêng liêng

Hãy tưởng tượng hai đường cong: một đường dốc xuống (Cầu), một đường dốc lên (Cung); điểm giao nhau gọi là **cân bằng (Equilibrium)**. Đây là mức giá "công bằng" tự nhiên hình thành theo thị trường

Tại điểm này:
- Không có hàng tồn kho quá nhiều (khiến người bán phải giảm giá)
- Không có thiếu hụt (khiến người mua phải đề xuất giá cao hơn)

Nhưng thị trường chứng khoán không bao giờ đứng yên hay như thí nghiệm khoa học. Khi có tin tốt, tin xấu hoặc các yếu tố vĩ mô, cân bằng sẽ dịch chuyển và bắt đầu xuất hiện các dao động giá lên xuống

## Thị trường tài chính: sự dịch chuyển nhỏ của cung cầu làm thay đổi giá 10-20%

Khi bạn thấy cổ phiếu của một công ty "nhảy" hơn 10% trong ngày, đó không phải là chuyện không có lý do. Phần lớn là do:

**Về phía cầu:**
- Nhà đầu tư kỳ vọng công ty sẽ phát triển tốt (lợi nhuận tăng trưởng) → muốn mua nhiều hơn → giá tăng
- Có tin về IPO mới hấp dẫn → người thiếu tiền bán cổ phiếu cũ để chuẩn bị → giá giảm
- Niềm tin của nhà đầu tư cao (tâm lý tích cực) → mua vào nhiều hơn

**Về phía cung:**
- Công ty phát hành thêm cổ phiếu (tăng vốn) → cung tăng → giá giảm bình thường
- Công ty mua lại cổ phiếu quỹ → cung giảm → giá tăng
- Có quy định mới gây khó khăn → chi phí tăng, người bán giảm số lượng → giá giảm

## Kỹ thuật "Vùng cung cầu" (Demand Supply Zone): dùng để kiếm tiền thật

Các nhà giao dịch chuyên nghiệp thường dùng kỹ thuật **Vùng cung cầu** để bắt đúng thời điểm mua bán. Nguyên tắc là:

**Xu hướng tăng (DBR - Drop Base Rally):**
1. Giá giảm mạnh (lực bán quá mức)
2. Giá tạo đáy (có người mua vào)
3. Giá bật lên (lực mua thắng)

Nhà giao dịch mua vào đúng điểm giá bắt đầu hồi phục vì nghĩ rằng sẽ tiếp tục tăng

**Xu hướng giảm (RBD - Rally Base Drop):**
1. Giá tăng mạnh (lực mua quá mức)
2. Giá tạo đỉnh (có người bán vào)
3. Giá giảm mạnh (lực bán thắng)

Nhà giao dịch bán ra đúng điểm giá bắt đầu yếu đi vì nghĩ rằng sẽ tiếp tục giảm

## Price Action: làm sao biết cung cầu thắng hay khó?

Hãy xem các nến (Candlestick):

- **Màu xanh lá** = giá đóng cửa cao hơn mở cửa = cung cầu mạnh mẽ
- **Màu đỏ** = giá đóng cửa thấp hơn mở cửa = cung cầu yếu
- **Doji** (kích thước thân nhỏ) = hai phe cân bằng, chờ đợi, chưa rõ ai thắng ai thua

Nến xanh đỏ lớn thể hiện rõ phe thắng rõ ràng, khả năng xu hướng đó sẽ tiếp diễn

## Hỗ trợ & Kháng cự: khi "lực mua" và "lực bán" liên tục quyết định

**Hỗ trợ (Support)** = mức giá mà tại đó giá không muốn giảm tiếp vì có lực mua chờ sẵn (Nhà đầu tư tin rằng mức giá này là hợp lý)

**Kháng cự (Resistance)** = mức giá mà tại đó giá không muốn tăng tiếp vì có lực bán chờ sẵn (Nhà đầu tư muốn bán vì nghĩ đã quá đắt)

Quan trọng là: càng nhiều lần đường hỗ trợ/kháng cự bị chạm, càng mạnh vì cho thấy các "đại gia" đồng thuận rằng mức giá đó quan trọng

## Nhưng chỉ phân tích cung cầu thôi chưa đủ

Vì thực tế thị trường chứng khoán, cung cầu bị chi phối bởi các yếu tố phức tạp:

**Kinh tế vĩ mô:**
- Lãi suất thấp → nhà đầu tư rời ngân hàng sang cổ phiếu nhiều hơn → cầu tăng
- Ngân sách nhà nước tăng → dòng tiền ra ngoài nhiều hơn → niềm tin tăng → mua cổ phiếu nhiều hơn
- Lạm phát cao → giá trị thực giảm → nhà đầu tư bán cổ phiếu để tránh mất giá

**Tin tức và yếu tố khác:**
- Công ty công bố lợi nhuận vượt dự kiến → mua vào
- Phạt tiền từ cơ quan chức năng → giảm lợi nhuận → bán ra

**Yếu tố cung:**
- Gần đến ngày cấm bán cổ phiếu IPO (Silent Period) → cổ đông lớn có thể bán ra → cung tăng
- Insider lớn mua thêm vì tự tin → cung giảm

## Tóm lại: đồ thị cung cầu không phải là kẻ thù, mà là bạn

Thật ra, cung cầu chỉ là mô hình lý thuyết về vấn đề. Việc giá cổ phiếu biến động trong thực tế còn phức tạp hơn nhiều. Nhưng nếu bạn đã hiểu **đồ thị cung cầu**, bạn sẽ thấy rằng:
- Giá tăng hôm nay = lực mua tăng lên
- Giá giảm ngày mai = lực bán vào
- Giá dao động là do cung cầu thay đổi

Học cách phân tích Price Action và hệ thống đồ thị cung cầu không khó, chỉ cần luyện tập thực tế với giá cổ phiếu thật để hình dung rõ hơn. Khi đã hiểu, việc giao dịch sẽ có nền tảng vững chắc hơn nhiều