Nắm bắt biến động của chỉ số USD, mở khóa bí mật đầu tư toàn cầu! Một hướng dẫn về sức mạnh và yếu của tiền tệ dành cho nhà đầu tư không thể bỏ qua

Tại sao cần chú ý đến Chỉ số USD?

Trong thị trường tài chính quốc tế, các tin tức như “Chỉ số USD lại tăng” hoặc “USD yếu đi” thường xuyên xuất hiện, nhưng bạn có thực sự hiểu ý nghĩa của chúng không? Dù bạn đang giao dịch ngoại hối, đầu tư cổ phiếu Mỹ, hay đơn thuần nắm giữ tài sản bằng đồng Tài, biến động của Chỉ số USD sẽ ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp đến lợi nhuận đầu tư của bạn. Nó giống như một chiếc đồng hồ dự báo thời tiết của nền kinh tế toàn cầu, dùng số liệu để cho chúng ta biết USD mạnh hay yếu so với các đồng tiền chính khác.

Định nghĩa cốt lõi của Chỉ số USD

Chỉ số USD (viết tắt tiếng Anh là USDX hoặc DXY) không phải là một tài sản cụ thể, mà là một chỉ số đo lường tương đối. Giống như chỉ số chứng khoán theo dõi hiệu suất của nhiều cổ phiếu, Chỉ số USD dùng để đo lường tỷ giá của USD so với sáu đồng tiền chính quốc tế.

Sáu đồng tiền này gồm:

• Euro (EUR) — chiếm tỷ trọng lớn nhất, khoảng 57.6%
• Yên Nhật (JPY) — khoảng 13.6%
• Bảng Anh (GBP) — khoảng 11.9%
• Đô la Canada (CAD) — khoảng 9.1%
• Krona Thụy Điển (SEK) — khoảng 4.2%
• Franc Thụy Sỹ (CHF) — khoảng 3.6%

Hiểu đơn giản là: Chỉ số USD càng cao, thể hiện USD càng mạnh; chỉ số thấp, USD yếu đi.

Ý nghĩa thực tế của việc tăng giảm Chỉ số USD

Khi Chỉ số USD tăng lên, điều gì sẽ xảy ra?

Khi Chỉ số USD tăng, nghĩa là USD tăng giá so với các đồng tiền khác, điều này sẽ tạo ra một loạt hiệu ứng dây chuyền:

Ảnh hưởng tích cực đến kinh tế Mỹ:

• Chi phí nhập khẩu giảm, người tiêu dùng Mỹ có thể mua hàng ngoại với giá rẻ hơn
• Dòng vốn toàn cầu đổ vào thị trường Mỹ, trái phiếu Mỹ và tài sản USD trở nên hấp dẫn hơn
• Kinh tế Mỹ được thúc đẩy, áp lực lạm phát được giảm bớt

Thách thức đối với các nền kinh tế phi Mỹ:

• Nền kinh tế hướng xuất khẩu (như Đài Loan) sẽ gặp khó khăn về cạnh tranh, giá bán hàng xuất khẩu tăng
• Các thị trường mới nổi có nhiều nợ USD sẽ đối mặt với áp lực trả nợ tăng lên
• Dòng vốn quốc tế rút khỏi các thị trường châu Á, như thị trường chứng khoán Đài Loan, gây áp lực rút vốn

Khi Chỉ số USD giảm, phản ứng của thị trường ra sao?

USD yếu đi thể hiện USD mất giá so với các đồng tiền khác, niềm tin của nhà đầu tư chuyển hướng sang các tài sản và thị trường khác:

Lợi ích cho các thị trường mới nổi:

• Thị trường chứng khoán châu Á đón nhận cơ hội dòng vốn rút vào, tiềm năng tăng giá cổ phiếu lớn hơn
• Tiền tệ nội địa có thể tăng giá, chi phí nhập khẩu giảm, nhưng sức cạnh tranh xuất khẩu sẽ tăng
• Tài sản của các thị trường mới nổi lại trở nên hấp dẫn hơn đối với nhà đầu tư toàn cầu

Rủi ro đối với người nắm giữ tài sản USD:

• Cổ phiếu Mỹ và các tài sản tính bằng USD khi quy đổi ra tiền nội địa sẽ gặp rủi ro mất giá
• USD mất giá đồng nghĩa với việc mua lại tiền nội địa sẽ bị giảm sức mua

Cơ chế phân bổ trọng số của Chỉ số USD

Chỉ số USD không phải là trung bình đơn giản của sáu đồng tiền, mà sử dụng phương pháp trung bình có trọng số theo hình học, dựa trên quy mô kinh tế và khối lượng thương mại quốc tế của các quốc gia.

Lý do Euro chiếm hơn một nửa là vì khu vực Euro gồm 19 quốc gia thuộc Liên minh châu Âu, đại diện cho hơn 20 nền kinh tế phát triển, theo dõi xu hướng tỷ giá của họ. Trong đó, Euro và Yên Nhật có ảnh hưởng lớn nhất, vì bất kỳ biến động mạnh nào của Euro hoặc Yên Nhật đều có thể kéo theo toàn bộ Chỉ số USD.

Ngược lại, Franc Thụy Sỹ chỉ chiếm 3.6% trọng số, nhưng do vị thế “tiền tệ trú ẩn an toàn”, trong các thời kỳ khủng hoảng tài chính toàn cầu, nó vẫn có giá trị tham khảo quan trọng.

Mối quan hệ giữa Chỉ số USD với vàng, cổ phiếu

USD và vàng: Hiệu ứng cân bằng

Vàng và USD thể hiện mối quan hệ nghịch đảo điển hình:

• USD tăng giá → giá vàng tính bằng USD tăng → nhu cầu vàng giảm → giá vàng giảm
• USD giảm giá → giá vàng tính bằng USD giảm → giá vàng tăng

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng các yếu tố như căng thẳng địa chính trị, kỳ vọng lạm phát, suy thoái kinh tế cũng ảnh hưởng riêng đến giá vàng, nên không thể dựa hoàn toàn vào Chỉ số USD để dự đoán xu hướng giá vàng.

USD và cổ phiếu Mỹ: Mối quan hệ phức tạp

Ảnh hưởng của USD mạnh đối với cổ phiếu Mỹ có hai mặt:

Một mặt, USD tăng thường đi kèm dòng vốn đổ vào Mỹ, đẩy giá cổ phiếu lên; mặt khác, USD quá mạnh sẽ làm giảm khả năng cạnh tranh xuất khẩu của các công ty Mỹ và giá trị lợi nhuận quốc tế quy đổi, gây áp lực giảm giá cổ phiếu.

Ví dụ năm 2020, dịch bệnh toàn cầu bùng phát gây hoảng loạn thị trường, Chỉ số USD tăng đột biến lên 103, nhưng sau đó, do Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) thực hiện chính sách nới lỏng mạnh mẽ và cung cấp USD nhiều hơn, chỉ số này nhanh chóng giảm xuống còn 93.78, trong khi thị trường chứng khoán Mỹ lại tăng trưởng ngược chiều. Điều này cho thấy chính sách kinh tế và kỳ vọng thị trường thường ảnh hưởng lớn hơn tỷ giá đơn thuần.

USD và thị trường chứng khoán Đài Loan / Tài khoản TWD: Gương phản chiếu dòng vốn

Thông thường:

• USD tăng → dòng vốn toàn cầu chảy về Mỹ → Tài khoản TWD giảm giá, thị trường chứng khoán Đài Loan chịu áp lực
• USD giảm → dòng vốn quay trở lại châu Á → TWD tăng giá, thị trường chứng khoán Đài Loan hưởng lợi

Tuy nhiên, trong các môi trường thị trường cực đoan, tất cả tài sản có thể cùng biến động — khi rủi ro toàn cầu tăng cao, cổ phiếu Mỹ, Đài Loan, tiền tệ mới nổi đều có thể cùng tăng; khi sự kiện đen xảy ra, tất cả tài sản đều có thể đồng loạt giảm.

Các yếu tố chính thúc đẩy biến động của Chỉ số USD

Chính sách lãi suất của Fed — Người thúc đẩy trực tiếp

Thay đổi lãi suất gần như là biến số ảnh hưởng trực tiếp nhất đến USD:

• Chu kỳ tăng lãi suất → USD hấp dẫn hơn → dòng vốn toàn cầu chảy vào → Chỉ số USD tăng
• Chu kỳ giảm lãi suất → Lợi ích của USD giảm → dòng vốn rút ra → Chỉ số USD giảm

Mỗi kỳ họp của Fed đều gây ra biến động thị trường, vì quyết định lãi suất ảnh hưởng trực tiếp đến hướng phân bổ vốn toàn cầu.

Dữ liệu kinh tế Mỹ — Phản ánh sức khỏe kinh tế

Các số liệu như dữ liệu việc làm (phi nông nghiệp, tỷ lệ thất nghiệp), chỉ số giá tiêu dùng (CPI), Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) đều ảnh hưởng đến sức mạnh của USD. Dữ liệu kinh tế khả quan sẽ nâng cao niềm tin vào USD, ngược lại, dữ liệu yếu sẽ tạo kỳ vọng giảm giá USD.

Rủi ro địa chính trị — Điểm kích hoạt tâm lý trú ẩn

Chiến tranh, khủng hoảng chính trị, xung đột khu vực sẽ thúc đẩy nhà đầu tư toàn cầu tìm kiếm các tài sản trú ẩn. USD, với vai trò là đồng tiền trú ẩn an toàn hàng đầu, thường thể hiện sức mạnh trong thời kỳ khủng hoảng, tạo ra hiện tượng “nhiều rối loạn, USD càng mạnh”, dù có vẻ nghịch lý.

Các đồng tiền chính khác chạy độc lập

Chỉ số USD là thước đo tương đối, khi Euro, Yên Nhật hoặc các đồng tiền khác mất giá do yếu kém nội tại, thì dù USD không tăng giá, chỉ số USD vẫn có thể tăng. Nói cách khác, suy thoái của các đồng tiền khác cũng có thể nâng cao giá trị của Chỉ số USD.

Sự khác biệt giữa Chỉ số USD và Chỉ số USD theo trọng số thương mại

Nhà đầu tư thường dễ nhầm lẫn giữa hai khái niệm gần giống nhau:

Chỉ số USD (DXY):

• do Sở Giao dịch liên bang (ICE) xây dựng và duy trì
• dựa trên tỷ giá của USD so với sáu đồng tiền chính
• Euro chiếm tỷ trọng lớn, thiên về góc nhìn châu Âu-Mỹ
• thường được báo chí nhắc đến nhiều nhất, phù hợp để nhanh chóng nắm bắt tâm lý thị trường

Chỉ số USD theo trọng số thương mại:

• do Fed tự xây dựng, làm công cụ tham khảo chính sách
• bao gồm hơn 20 đồng tiền, như Nhân dân tệ, Peso Mexico, Won Hàn, TWD, v.v.
• phản ánh chính xác hơn tỷ giá của các đối tác thương mại chính của Mỹ
• phù hợp hơn để phân tích kinh tế vĩ mô hoặc giao dịch ngoại hối cao cấp

Nếu bạn tập trung vào giao dịch ngoại hối cơ bản, Chỉ số USD đã đủ để tham khảo; còn nếu nghiên cứu kinh tế tổng thể hoặc giao dịch cao cấp, Chỉ số trọng số thương mại của Fed sẽ cung cấp cái nhìn sâu sắc hơn.

Ứng dụng thực chiến trong đầu tư

Việc nắm bắt biến động của Chỉ số USD giúp bạn:

• Tối ưu hóa thời điểm phân bổ tài sản: biết khi nào nên tăng hoặc giảm tỷ trọng USD
• Dự đoán cơ hội thị trường mới nổi: khi USD yếu đi, chú ý các cơ hội mua vào cổ phiếu châu Á
• Kiểm soát rủi ro tỷ giá: phòng ngừa trước các chu kỳ USD giảm giá bằng cách phòng hộ sớm
• Hiểu rõ chính sách của ngân hàng trung ương: biến động của USD thường phản ánh sớm các thay đổi chính sách của Fed

Kết luận

Chỉ số USD không tồn tại độc lập, mà là tấm gương phản chiếu dòng chảy tài chính toàn cầu. Từ vàng, dầu mỏ, cổ phiếu Mỹ, thị trường mới nổi đến tỷ giá, tất cả đều bị ảnh hưởng bởi hiệu ứng lan tỏa của Chỉ số USD.

Đối với nhà đầu tư, việc theo dõi định kỳ xu hướng của Chỉ số USD, kết hợp với các chính sách của Fed và dữ liệu kinh tế toàn cầu, sẽ giúp đưa ra các quyết định đầu tư chính xác hơn trong thị trường tài chính quốc tế phức tạp và biến động. Dù bạn là nhà đầu tư dài hạn hay giao dịch ngắn hạn, Chỉ số USD đều là bài học bắt buộc cần phải nắm vững.