Kinh tế tự cung tự cấp: Triết lý sống đã tồn tại lâu dài

Kinh tế tự cung tự cấp không chỉ là một câu quen thuộc đối với người Thái mà còn là một triết lý sống có nền tảng sâu sắc, xuất phát từ tình hình kinh tế Thái Lan thời kỳ trước và vẫn còn liên quan đến đời sống hàng ngày của chúng ta.

Xuất phát từ đâu: Nguồn gốc của ý tưởng

Năm 2517 BE, Hoàng gia Thái Lan, Vua Bhumibol Adulyadej, đã truyền đạt lời dạy về việc xây dựng “đủ có, đủ ăn, đủ dùng” cho sinh viên Đại học Kasetsart. Lời dạy này ra đời khi Thái Lan đang xoay vòng hy vọng vào việc thúc đẩy công nghiệp dựa trên vay mượn từ nước ngoài và xuất khẩu nông sản. Hậu quả là bất bình đẳng thu nhập, suy thoái môi trường và nguy cơ khủng hoảng kinh tế.

Chỉ một năm trước khủng hoảng Tôm Yum Kung, năm 2540 BE, Ngài nhấn mạnh rằng kinh tế tự cung tự cấp có nghĩa là cộng đồng, huyện và gia đình có thể “tự lực cánh sinh”. Không nhất thiết mỗi nhà phải tự sản xuất mọi thứ, mà cần có sự đủ đầy hợp lý, có thể tạo ra sản phẩm và bán cho những nơi không quá xa.

Nội dung chính: 3 vòng tròn 2 điều kiện

Để hiểu sâu sắc về “Kinh tế tự cung tự cấp”, cần nắm vững nguyên tắc quan trọng gồm 3 vòng tròn 2 điều kiện.

3 vòng tròn là:

Vòng đầu tiên: Sự vừa đủ là việc kiếm thu nhập bằng phương pháp chính đáng, không ép buộc ai hoặc dùng thủ đoạn gian lận. Chi tiêu phù hợp với tình trạng của bản thân, không hoang phí và không luôn phải vay mượn người khác.

Vòng thứ hai: Lý trí là suy nghĩ cẩn thận trước khi quyết định và hành động. Không quyết định theo cảm xúc hoặc theo bản năng, mà phải tự kiểm tra khả năng của mình, kế hoạch có vững chắc hay không, và cần tính đến những khả năng có thể xảy ra trong tương lai.

Vòng thứ ba: Hệ thống phòng thủ vững chắc là chuẩn bị sẵn sàng để đối mặt với mọi biến đổi đột ngột, dù xuất phát từ yếu tố bên ngoài hay nội tại. Cá nhân hoặc gia đình cần linh hoạt và thích nghi phù hợp với bối cảnh mới.

2 điều kiện thúc đẩy cả 3 vòng tròn:

Kiến thức trong các lĩnh vực khác nhau, có thể đến từ học tập trong lớp, kinh nghiệm bản thân hoặc học hỏi từ chuyên gia. Những kiến thức này giúp chúng ta giải quyết vấn đề, lập kế hoạch và thực hiện đúng đắn.

Đạo đức và công bằng như trung thực, cần cù, nỗ lực và làm tròn trách nhiệm của mình. Những phẩm chất này giúp cuộc sống cân đối và tạo ra công bằng trong xã hội.

Từ lý thuyết đến thực hành: Ví dụ thực tế

Trong lĩnh vực nông nghiệp

Nông dân phổ thông thường chỉ trồng một loại cây, dễ gặp nguy cơ hạn hán, dịch bệnh và giảm giá trị. Nhưng nếu áp dụng kinh tế tự cung tự cấp, nông dân có thể:

• Thực hiện “làm vườn kết hợp” bằng cách trồng lúa, rau và cây lựu trong cùng một diện tích, đào ao chứa nước, nuôi cá và gà, giúp có thu nhập đa dạng và tự tiêu thụ quanh năm.

• Áp dụng nông nghiệp theo lý thuyết mới, chia đất thành các phần theo khoa học, giúp quản lý tốt hơn.

• Thành lập nhóm nông dân hợp tác để tạo ra thị trường riêng, không phụ thuộc vào thương lái trung gian.

Trong lĩnh vực kinh doanh và công nghiệp

Những doanh nhân yêu thích “Kinh tế tự cung tự cấp” sẽ:

• Sử dụng công nghệ và tài nguyên hiệu quả, chất lượng cao.

• Sản xuất theo tỷ lệ cân đối với khả năng của bản thân, không quá tải.

• Phân tán rủi ro và lập kế hoạch lợi nhuận dài hạn, tránh chạy theo lợi nhuận ngắn hạn.

• Hành xử trung thực, không lừa dối người tiêu dùng, lao động hay nhà cung cấp nguyên liệu.

• Sử dụng nguyên liệu địa phương, ưu tiên thị trường trong nước trước rồi mới mở rộng ra quốc tế.

Giá trị quốc tế

Năm 2549 BE, Tổ chức Liên Hợp Quốc (UN) đã ca ngợi triết lý này, đồng thời tôn vinh Vua Bhumibol Adulyadej là “Nhà phát triển vĩ đại” và trao tặng giải thưởng “Human Development Lifetime Achievement Award”. Điều này thể hiện sự công nhận rằng kinh tế tự cung tự cấp phù hợp với các Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDGs) của Liên Hợp Quốc, nhấn mạnh phát triển không gây hại cho thế hệ tương lai.

Áp dụng trong cuộc sống hàng ngày

Việc thực hành “Kinh tế tự cung tự cấp” của mỗi người không cần chờ đợi chính phủ hay cộng đồng làm trước, mà bắt đầu từ:

• Học hỏi liên tục và rèn luyện kỹ năng nghề nghiệp.

• Kiên nhẫn và cần cù trong công việc.

• Làm nghề chân chính, không gian lận, không gây hại.

• Tìm sự cân bằng giữa công việc và cuộc sống cá nhân, không tự gây áp lực quá mức.

• Học cách tiết kiệm, lập kế hoạch tài chính cẩn thận.

• Chi tiêu có ý thức, phù hợp với vị trí và vai trò của bản thân.

• Tìm hiểu thông tin, lập kế hoạch và suy nghĩ kỹ trước khi bắt đầu bất cứ việc gì.

Ý nghĩa sâu sắc

“Kinh tế tự cung tự cấp” không phải là không có tham vọng hoặc không muốn cải thiện cuộc sống, mà là mong muốn phát triển mạnh mẽ và bền vững dựa trên nền tảng vững chắc, bất kể thế giới thay đổi như thế nào.

Ngoài lĩnh vực nông nghiệp, kinh tế tự cung tự cấp còn có thể áp dụng trong mọi lĩnh vực, từ tài chính, công nghiệp, bất động sản đến thương mại và đầu tư quốc tế, chỉ cần giữ vững phương châm trung dung trong mọi hoạt động.

Tổng kết lại, triết lý này dạy chúng ta rằng sự phát triển bền vững bắt nguồn từ cuộc sống tỉnh táo, lý trí và thịnh vượng, chứ không phải chạy theo người khác một cách vô ý thức hoặc lơ là quá mức.