Bạn thua lỗ trong đầu tư vì không đặt lệnh dừng lỗ? Hướng dẫn ý nghĩa và thực hành đặt lệnh dừng lỗ

Nhiều nhà đầu tư mới đã gặp phải tình huống này: sau khi mua một cổ phiếu, họ chứng kiến nó giảm liên tục, từ lỗ 5%, 10%, cuối cùng giảm hơn 50%, nhưng vẫn không thoát ra. Cuối cùng, họ buộc phải cắt lỗ hoặc rơi vào trạng thái kẹt dài hạn. Thực ra, nguyên nhân của vấn đề này nằm ở việc thiếu hiểu biết hiệu quả về ý nghĩa cắt lỗ và thiết lập điểm cắt lỗ hợp lý.

Hiểu rõ ý nghĩa cắt lỗ: tuyến phòng thủ cuối cùng của bạn

Cắt lỗ đơn giản là dừng lỗ (Stop Loss), là một cơ chế quản lý rủi ro — khi vị thế của bạn thua lỗ đến một mức giá dự định, hệ thống hoặc bạn chủ động đóng vị thế để hạn chế thiệt hại mở rộng hơn nữa. Điểm cắt lỗ chính là mức giá cụ thể để thực hiện hành động này.

Ý tưởng có vẻ đơn giản, nhưng lại là công cụ phòng thủ quan trọng nhất trong thị trường đầu tư. Tại sao? Bởi vì trong thị trường đầy biến động, không ai có thể dự đoán chính xác 100% xu hướng thị trường. Logic đầu tư của bạn hôm nay có thể đúng, nhưng sự thay đổi môi trường, sự kiện đen, hoặc những sai lầm trong phán đoán có thể khiến vị thế của bạn nhanh chóng chuyển hướng. Lúc này, điểm cắt lỗ như một cánh cổng, giúp bạn kịp thời dừng lỗ.

Một ví dụ thực tế: tại sao phải thiết lập điểm cắt lỗ

Tưởng tượng bạn bỏ ra 100 triệu để mua cổ phiếu, kết quả giảm giá:

• Khi giảm 10%, còn 90 triệu
• Khi giảm 30%, còn 70 triệu
• Khi giảm 50%, còn 50 triệu

Có vẻ 50 triệu vẫn là số tiền lớn, nhưng để hòa vốn cần cổ phiếu tăng 100%. Thực tế, đa số người sẽ cảm thấy tâm lý sụp đổ hoàn toàn khi thấy tài khoản giảm 50%. Kết quả cuối cùng thường là bán tháo khi cổ phiếu giảm hơn 80%, 90%, dẫn đến thua lỗ hơn một nửa.

Ngược lại, nếu bạn chủ động cắt lỗ khi thua 10%, còn lại 90 triệu để tìm kiếm cơ hội đầu tư tiếp theo, chỉ cần lợi nhuận từ khoản mới vượt quá 11% là có thể hòa vốn — giảm thiểu rủi ro đáng kể. Đây chính là giá trị cốt lõi của cắt lỗ: giảm thiểu thua lỗ + nâng cao hiệu quả sử dụng vốn.

Làm thế nào để thiết lập điểm cắt lỗ? Ba phương pháp thực dụng

1. Phương pháp cơ bản

Cách đơn giản nhất là dựa trên tỷ lệ hoặc số tiền thua lỗ. Ví dụ, khi giảm 10% thì thoát, hoặc khi thua 5 triệu đồng thì đóng vị thế. Phương pháp này đơn giản, phù hợp cho người mới bắt đầu.

2. Phương pháp hỗ trợ chỉ báo kỹ thuật

Nếu bạn muốn xác định chính xác hơn điểm cắt lỗ, có thể tham khảo các chỉ báo kỹ thuật sau:

Hỗ trợ và kháng cự: Trong xu hướng giảm, nếu giá cổ phiếu phá vỡ mức hỗ trợ trước đó, rất dễ tiếp tục giảm. Có thể đặt điểm cắt lỗ phía trên mức hỗ trợ quan trọng, khi phá vỡ sẽ thoát ra ngay lập tức.

Chỉ báo MACD: Khi đường ngắn hạn cắt xuống đường dài hạn (giao cắt tử thần), báo hiệu xu hướng giảm xuất hiện. Lúc này, có thể đặt điểm cắt lỗ dưới mức giá hiện tại.

Dải Bollinger (BOLL): Khi giá cổ phiếu phá xuống dưới đường trung bình của dải Bollinger, là tín hiệu bán ra điển hình, có thể đặt điểm cắt lỗ tại đó.

Chỉ số RSI (Relative Strength Index): RSI vượt quá 70 thể hiện quá mua, dưới 30 thể hiện quá bán. Khi xuất hiện tín hiệu quá mua, có thể xem xét đặt điểm cắt lỗ gần giá hiện tại.

3. Phương pháp theo dõi cắt lỗ

Theo dõi cắt lỗ (còn gọi là di chuyển cắt lỗ) là một cơ chế cắt lỗ động. Không cố định tại một mức giá, mà tự động nâng dần theo giá cổ phiếu tăng. Ưu điểm của phương pháp này là: khi thị trường đi theo hướng có lợi, bạn vừa có thể hưởng lợi từ tăng giá, vừa không cần liên tục theo dõi màn hình để điều chỉnh điểm cắt lỗ — hệ thống sẽ tự động khóa lợi nhuận cho bạn.

Cắt lỗ vs Chốt lời: hai chiếc kiếm trong quản lý rủi ro

Nhiều người chỉ biết cắt lỗ, nhưng bỏ qua tầm quan trọng của chốt lời. Thực ra, cắt lỗ nhằm bảo vệ vốn khỏi tổn thất lớn, còn chốt lời là để đảm bảo lợi nhuận được ghi nhận. Kết hợp cả hai mới là hệ thống quản lý rủi ro hoàn chỉnh.

Lời khuyên cuối cùng

Việc cắt lỗ có thể gây đau đớn cho người mới — vì thoát ra đồng nghĩa với việc thừa nhận thua lỗ. Nhưng nhà đầu tư trưởng thành thực sự hiểu rằng, thua lỗ nhỏ kịp thời còn tốt hơn thua lớn kéo dài. Thay vì mơ tưởng cổ phiếu thua lỗ có thể bay cao, hãy dùng kỷ luật cắt lỗ để kiểm soát rủi ro trong phạm vi chấp nhận được, rồi tập trung vào cơ hội tiếp theo.

Ý nghĩa của cắt lỗ đơn giản trong một câu: Chỉ khi còn sống, mới có cơ hội làm lại từ đầu.