Hướng dẫn nhanh về công thức tính ROI (tỷ lệ hoàn vốn đầu tư): Từ người mới bắt đầu đến hiểu biết sâu sắc

Đặc điểm cốt lõi của việc đầu tư kiếm tiền chính là ROI

Nói về kiếm tiền, nhiều người nghĩ đến cổ phiếu, bất động sản hoặc tiền điện tử, nhưng dù đầu tư vào gì đi nữa, vấn đề cốt lõi thực ra chỉ có một — Bạn có thể kiếm được bao nhiêu lợi nhuận từ số tiền của mình? Đây chính là vấn đề mà tỷ lệ lợi nhuận đầu tư (ROI) cần giải quyết.

ROI đơn giản chính là tỷ lệ lợi nhuận của bạn so với số vốn đã bỏ ra, tính theo phần trăm. Theo một góc nhìn khác, ROI chính là chỉ số quan trọng để đo lường hiệu quả đầu tư. Nó không chỉ phù hợp với quyết định tài chính cá nhân, mà còn được các doanh nghiệp sử dụng để đánh giá tính khả thi của dự án, đo lường hiệu quả phân bổ vốn.

Công thức tính ROI thực ra rất đơn giản

Công thức tính ROI = (Doanh thu tổng - Chi phí tổng) / Chi phí tổng × 100%

Có vẻ hơi phức tạp? Thực ra cốt lõi chỉ có ba chữ: kiếm được bao nhiêu.

Ví dụ bạn bỏ 1 triệu mua cổ phiếu, sau đó bán ra được 1,3 triệu, thì ROI bằng (130-100)/100 = 30%. 30% này chính là tỷ lệ lợi nhuận đầu tư của bạn.

Nhưng thực tế thường không đơn giản như vậy. Bởi vì “doanh thu” và “chi phí” sẽ thay đổi theo từng loại hình đầu tư.

Các loại hình đầu tư khác nhau, cách tính ROI ra sao?

Áp dụng công thức tính ROI cho cổ phiếu

Giả sử bạn mua 1000 cổ phiếu với giá 10 USD/cổ, sau một năm bán ra với giá 12,5 USD/cổ. Trong thời gian đó còn nhận được 500 USD cổ tức, nhưng phí giao dịch mất 125 USD.

Cách tính như thế nào?

• Tổng doanh thu = Doanh thu bán + Cổ tức = 12,5×1000 + 500 = 13.000 USD
• Tổng chi phí = Giá mua ban đầu + Phí giao dịch = 10×1000 + 125 = 10.125 USD
• Lợi nhuận ròng = 13.000 - 10.125 = 2.875 USD
• ROI = 2.875 / 10.000 = 28.75%

Chú ý các chi tiết ở đây: cổ tức, phí giao dịch đều phải tính vào, không thể bỏ qua những “tiền nhỏ” này, vì chúng sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến tỷ lệ lợi nhuận cuối cùng.

ROI trong lĩnh vực thương mại điện tử và quảng cáo

Trong giới kinh doanh online, công thức tính ROI có chút khác: ROI = (Doanh số bán hàng - Chi phí hàng hóa) / Chi phí hàng hóa × 100%

Ví dụ: Chi phí hàng hóa 100 đồng, bán giá 300 đồng, qua quảng cáo bán được 10 sản phẩm, chi phí quảng cáo là 500 đồng.

Vậy ROI = (300×10 - 100×10 - 500) / (100×10 + 500) = 1500 / 1500 = 100%

Lưu ý rằng, nhiều người vận hành thường nói “ROI” trong lời nói thực chất là ROAS (tỷ lệ lợi nhuận từ quảng cáo), công thức tính là: ROAS = Doanh thu từ quảng cáo / Chi phí quảng cáo

Ví dụ tương tự, ROAS = (300×10) / 500 = 600%. Khác biệt ở chỗ ROI nhìn vào lợi nhuận, còn ROAS nhìn vào doanh thu.

Tỷ lệ lợi nhuận hàng năm: giúp so sánh lợi nhuận dễ hơn

Một dự án kiếm được 100% trong 2 năm, dự án khác kiếm 200% trong 4 năm, nên chọn dự án nào? So sánh tổng lợi nhuận sẽ gây hiểu lầm.

Lúc này cần dùng tỷ lệ lợi nhuận hàng năm để so sánh: Tỷ lệ lợi nhuận hàng năm = [(Tổng lợi nhuận / 1)^(Số năm) - 1] × 100%

• Dự án A: [(1+1)^(1/2) - 1] × 100% = 41.4%
• Dự án B: [(2+1)^(1/4) - 1] × 100% = 31.6%

Có vẻ dự án B tổng lợi nhuận cao hơn, nhưng theo tỷ lệ hàng năm thì A hiệu quả hơn. Đó chính là lý do tại sao tỷ lệ lợi nhuận hàng năm rất quan trọng — nó loại bỏ yếu tố thời gian gây nhiễu.

ROI, ROA, ROE phân biệt rõ ràng thế nào?

Trong đánh giá đầu tư của doanh nghiệp, thường có ba chỉ số này, chúng có những khác biệt nhỏ nhưng quan trọng:

Ví dụ đơn giản: Một công ty có tổng tài sản 100 triệu (trong đó 50 triệu vay, 50 triệu vốn cổ đông), đầu tư một dự án mất 10 triệu, sau đó thu về 20 triệu.

• ROI của dự án = (20-10)/10 = 100%
• Lợi nhuận hàng năm của công ty là 150 triệu, ROA = 150/100 = 150%
• ROE = 150/50 = 300%

Làm thế nào để nâng cao tỷ lệ lợi nhuận đầu tư của chính mình?

Từ công thức ROI, muốn tăng lợi nhuận thì hoặc là tăng doanh thu, hoặc là giảm chi phí.

Trong đầu tư cổ phiếu, có thể chọn cổ phiếu trả cổ tức cao, chọn nhà môi giới phí thấp, giảm thiểu các giao dịch không cần thiết. Nhưng những tối ưu nhỏ này thường có hiệu quả hạn chế.

Cách đơn giản nhất chính là: chọn các khoản đầu tư có ROI cao.

Thông thường, thứ tự ROI của các loại tài sản khoảng là:

Tiền điện tử và ngoại hối > Cổ phiếu > Quỹ chỉ số > Trái phiếu

Lợi nhuận cao thường đi kèm rủi ro cao. Ví dụ, một đồng tiền điện tử có độ biến động lớn, có thể cân nhắc điều chỉnh tỷ lệ phần trăm nắm giữ để cân bằng rủi ro. Đồng thời, cần xem xét định giá, các tài sản có P/E thấp thường rủi ro nhỏ hơn, tiềm năng lợi nhuận lớn hơn.

Các phương pháp hiệu quả để tăng lợi nhuận đầu tư

Giao dịch hợp đồng chênh lệch CFD

CFD là công cụ giao dịch ngoài sàn, đặc điểm ký quỹ thấp, đòn bẩy cao thu hút nhiều nhà giao dịch ngắn hạn. Ví dụ, cổ phiếu, CFD chỉ cần 20% ký quỹ. Với 10.000 USD vốn, chỉ cần 2.000 USD để giao dịch, nếu kiếm được 500 USD, tỷ lệ ROI là 25%.

Giao dịch ký quỹ ngoại hối

Thị trường ngoại hối là thị trường tài chính lớn nhất thế giới, giao dịch 24h, lợi nhuận có thể vượt quá 30%. Nhưng rủi ro cũng lớn hơn, đòi hỏi nhà đầu tư phải có khả năng phân tích cơ bản vững chắc và ý thức quản lý rủi ro.

Đầu tư vàng

Vàng có tính chất trú ẩn, năm 2019 giá vàng quốc tế tăng 18.4%, đạt mức cao nhất trong gần 8 năm. Trong thời kỳ biến động kinh tế, vàng thường thể hiện khả năng chống giảm giá tốt.

Đầu tư cổ phiếu

Lợi nhuận trung bình hàng năm của thị trường chứng khoán Mỹ trong gần 200 năm là hơn 12%. So với các tài sản khác, thị trường cổ phiếu phát triển hơn, minh bạch hơn, dễ hiểu hơn.

Dù ROI tốt, nhưng cần biết bốn hạn chế lớn

Thứ nhất, chưa tính đến yếu tố thời gian

Dự án X ROI là 25%, dự án Y ROI là 15%. Nhưng nếu X mất 5 năm mới kiếm được, Y chỉ mất 1 năm, thì Y mới là đầu tư hiệu quả hơn. Vì vậy, khi so sánh đầu tư, nhất định phải xem tỷ lệ lợi nhuận hàng năm.

Thứ hai, ROI cao đi đôi với rủi ro lớn

ROI càng cao, khả năng rủi ro càng lớn. Nhà đầu tư chỉ chú ý con số, bỏ qua độ biến động, có thể trong năm đầu đã thua lỗ, dẫn đến hoảng loạn bán tháo.

Thứ ba, ROI dễ bị thổi phồng

Nếu tính toán thiếu một số chi phí, tỷ lệ lợi nhuận sẽ bị phóng đại. Ví dụ, đầu tư bất động sản cần tính lãi vay, thuế phí, bảo hiểm, phí bảo trì, tất cả đều ăn mất một phần lợi nhuận.

Thứ tư, chỉ chú trọng lợi ích tài chính, bỏ qua các giá trị khác

ROI là chỉ số tài chính thuần túy, không phản ánh các lợi ích xã hội, môi trường, v.v. Vì vậy, có người đã sáng tạo ra “Tỷ lệ lợi nhuận xã hội” (SROI) để đánh giá toàn diện hơn giá trị dự án.

Lời khuyên cuối cùng

Kỳ vọng lợi nhuận hợp lý sẽ giúp bạn tránh gánh chịu quá nhiều rủi ro. Bao nhiêu ROI là hợp lý? Điều này phụ thuộc vào khả năng chống chịu rủi ro, số vốn đầu tư, chu kỳ đầu tư của bạn.

Nguyên tắc cốt lõi là: đừng chỉ nhìn vào con số ROI, mà còn phải xem xét các yếu tố như độ biến động, định giá, khả năng chịu đựng rủi ro, để đưa ra quyết định đầu tư hợp lý hơn.