Nhiều người đang theo đuổi Alpha, còn gọi là lợi nhuận vượt trội — phần lợi nhuận vượt thị trường. Ý tưởng này không sai, về lý thuyết, càng nhiều Alpha càng tốt.

Nhưng có một vấn đề dễ bị bỏ qua: Dù hiệu suất Alpha của bạn có xuất sắc đến đâu, cũng không thể thay đổi một thực tế cơ bản — lợi nhuận cuối cùng vẫn phụ thuộc vào diễn biến của thị trường. Trong thời kỳ thị trường giảm mạnh, ngay cả khi bạn có kỹ năng hàng đầu, lợi nhuận cũng có thể rất tệ.

Để tôi kể cho bạn một so sánh thú vị. Giả sử có hai nhà đầu tư: một tên là Alex, có trình độ cao, mỗi năm có thể vượt thị trường ổn định 5%. Người còn lại tên là Pat, trình độ rất kém, mỗi năm đều lỗ 5%.

Trong điều kiện bình thường, lợi nhuận hàng năm của Alex cao hơn Pat 10%, không có gì bàn cãi.

Nhưng nếu hai người này bắt đầu đầu tư vào các thời điểm khác nhau thì sao? Ví dụ, Alex bắt đầu đầu tư vào cổ phiếu Mỹ từ năm 1960 đến 1980, còn Pat bắt đầu sau năm 1980, kết quả sẽ ra sao?

Câu trả lời có thể sẽ khiến bạn ngạc nhiên: Dù khả năng đầu tư của Alex rõ ràng mạnh hơn, cuối cùng tỷ lệ lợi nhuận tích lũy của Pat có thể vượt qua Alex. Tại sao? Bởi vì sức mạnh của việc chọn đúng thời điểm, đôi khi còn lớn hơn cả kỹ năng đầu tư. Đó cũng là lý do tại sao các nhà đầu tư có kinh nghiệm thường nói rằng, việc chọn thời điểm thường quyết định lợi nhuận dài hạn hơn cả khả năng chọn cổ phiếu.