Kiếm tiền trong thế giới tiền ảo rất khó, nhưng cái khó nhất thật ra không phải là đoán đúng thị trường, mà là quản lý bản thân. Những bài học trong những năm qua của tôi rút gọn lại thì chỉ có hai điều này là quan trọng nhất.

**Tâm lý là hàng rào phòng ngự đầu tiên**

Tôi đã thấy quá nhiều người ăn mừng như điên trên story khi thị trường tăng, nhưng một khi giảm thì lại vào group để cắt lỗ, cuối cùng thành cây rau muống. Nói thẳng ra, cái bẫy lớn nhất trong tiền ảo không phải từ thị trường, mà từ trái tim của chính bạn.

Khi bị FOMO (sợ bỏ lỡ) thì làm sao? Cách của tôi rất đơn giản — buộc phải bình tĩnh. Năm ngoái một đồng Meme coin nào đó tăng gấp ba trong một ngày, mọi người trong group điên lên, tôi thẳng tay tắt điện thoại đi dạo bộ, khi quay lại thì nó đã giảm 50% rồi. Mỗi khi muốn đuổi giá, tôi tự hỏi: "Bỏ lỡ giao dịch này thì sẽ chết sao?" Phần lớn câu trả lời đều là "không", thì cứ ngồi yên.

Khi sợ hãi tôi lại làm ngược lại — tắt hết những âm thanu từ mạng xã hội, mở chỉ số sợ hãi tham lam để xem dữ liệu. Chỉ số dưới 20? Đây thường là lúc mua rẻ. Lại xem dữ liệu on-chain, những người lớn (cá voi) vẫn chưa chạy, bạn lo cái gì.

Có một cách ngu nhưng rất hữu hiệu, đó là dán một tờ giấy trên bàn: "Tăng thì bán một chút, giảm thì mua một chút". Nghe quen tai, nhưng chính những hành động trái tính chất con người mới là bí quyết kiếm chênh lệch cảm xúc.

**Quản lý vị thế là cách sống sót**

Đánh cược hết vốn? Đó không phải đầu tư, đó là cờ bạc. Lý do tôi không bị phá sản trong 10 năm, ở cái logic duy nhất: vị thế là chân ga, tuyệt đối không được dùng thay phanh.

Xây dựng vị thế phải chia từng lô, giống như xếp lego từng mảnh một cách vững chắc. Thích một đồng coin nào, trước tiên bỏ 10% vào thử thách sức chịu đựng, giảm 10% thì bỏ thêm lô 20%, giảm tiếp thì bỏ tiếp (đây là phương pháp tăng vị thế hình tháp). Lợi gì? Chi phí được chia sẻ, tâm lý tự nhiên ổn định hơn.

Khi Bitcoin từ 60.000 giảm xuống 50.000, người thông minh không đánh cược hết, mà chia ba lô để chốt hàng, cuối cùng giá trung bình có thể kéo xuống 55.000. Chỉ cần phục hồi một chút, tài khoản đã đang kiếm tiền rồi.

Còn một bài học đau thương phải học tập: luôn dành tiền sống sót. Năm 2018 trong thị trường gấu tôi đã mắc lỗi này, thậm chí còn lấy tiền cọc mua nhà để bỏ vào bổ sung vị thế, cuối cùng bị buộc phải cắt lỗ, khoản lỗ đó... Bây giờ tôi chỉ chơi với tiền rảnh rỗi, dù thua mấy cũng không ảnh hưởng đến cuộc sống hàng ngày, quyết định mới thực sự có thể bình tĩnh lại.

Những bạn chơi hợp đồng tương lai càng phải ghi nhớ điều này. Vốn 1.000U, cứ có một phen gió xào cây để, ngay lập tức phải đối mặt với đường thanh lý, kiểu làm việc cực đoan này chính là đang làm công cho sàn giao dịch.