Từ ước mơ 200 nghìn đô la đến thực tế: cách thị trường bitcoin đã thay đổi hoàn toàn vào năm 2025

Thoái trào của huyền thoại halving – kỷ nguyên đã kết thúc

Trong nhiều năm, săn lùng bitcoin hoạt động như một đồng hồ thị trường đặc thù. Mỗi bốn năm – giảm phát hành, các thợ mỏ yếu hơn rời khỏi thị trường, áp lực bán giảm, giá tăng. Mô hình này lặp lại một cách đáng tin cậy. Tuy nhiên, dữ liệu từ năm 2025 cho thấy điều hoàn toàn khác: cơ chế halving đã không còn là động lực chính của giá cả.

Sau halving năm 2024, sản lượng hàng ngày chỉ đạt khoảng ~450 BTC (lúc đó ~40 triệu USD), nhưng dòng chảy ETF thường xuyên vượt quá 1-3 tỷ USD mỗi tuần. Điều này cho thấy quy mô của sự thay đổi. Thậm chí còn thuyết phục hơn là các số liệu về mua vào của các tổ chức: năm 2025, họ đã mua tổng cộng khoảng 944 nghìn BTC, trong khi các thợ mỏ chỉ khai thác được 127,6 nghìn đồng tiền. Các tổ chức mua vào nhiều hơn gấp hơn 7 lần so với lượng cung mới.

Sự chết của đồng thuận: cách ETF đột phá đã làm thị trường thay đổi

Đầu năm 2025, tất cả đều nói về cùng một điều – bitcoin sẽ đạt 200 nghìn đô la. Các chuyên gia phố Wall, trong đó có nhà phân tích nổi tiếng Tom Lee, đều nhấn mạnh dòng vốn chảy vào tổ chức và điều kiện vĩ mô thuận lợi. Cathie Wood lập luận về định giá cao hơn dựa trên việc chấp nhận dài hạn. Các ETF spot được SEC chấp thuận – đặc biệt là quỹ IBIT của BlackRock, đã trở thành hiện tượng trong 35 năm ngành ETF – dự kiến sẽ dẫn đến dòng chảy lớn của vốn truyền thống.

Thực tế lại phức tạp hơn nhiều. Bitcoin thực sự đã thiết lập các đỉnh mới (đạt tới ~122 nghìn USD vào tháng 7), nhưng con đường đi lên rất hỗn loạn. Mỗi khi tiến gần các mức cao hơn, độ biến động bùng nổ, và các điều chỉnh làm gián đoạn xu hướng. Cuối năm 2025, bitcoin dao động quanh mức 90,78 nghìn đô la (dữ liệu ngày 12 tháng 1 năm 2026), trong khi tâm lý thị trường giảm xuống mức hoảng loạn lần gần nhất vào năm 2020. Chỉ số Fear & Greed đạt 16 – thấp nhất kể từ tháng 3 năm 2020.

Thực tại mới: các quản lý quỹ thay thế các thợ mỏ

Thị trường bitcoin đang trải qua một cuộc chuyển đổi cấu trúc sâu sắc. Không còn các thợ mỏ và nhà đầu tư nhỏ lẻ quyết định hướng đi nữa, mà là sự định hướng hành vi của các nhà quản lý quỹ chuyên nghiệp.

Chi phí trung bình của các chủ sở hữu ETF spot hiện khoảng ~84 nghìn USD và đã trở thành điểm tham chiếu mới cho giá cả. Các nhà quản lý chuyên nghiệp đánh giá kết quả và thưởng cuối năm – tạo thành một chu kỳ hai năm thay vì bốn năm truyền thống:

• Năm đầu tiên: tích lũy và tăng trưởng – vốn mới chảy vào ETF, giá vượt qua chi phí trung bình, lợi nhuận trên giấy tờ
• Năm thứ hai: thực hiện lợi nhuận và thiết lập lại – áp lực về kết quả trong năm khiến họ bán các vị thế rủi ro, giá điều chỉnh, cho đến khi đạt mức trung bình mới cao hơn

Mô hình này hoàn toàn xuất hiện vào năm 2025. Nó tạo ra một động lực giá mới, dự đoán được – nhưng cũng hạn chế.

Ploi lặn của thanh khoản? Vai trò của Fed và sự định giá lại vĩ mô

Sai lầm chung trong dự báo là đã đánh giá quá cao “gió thuận lợi của vĩ mô”. Đầu năm, thị trường kỳ vọng Fed sẽ cắt giảm lãi suất mạnh mẽ trong nửa cuối năm 2024 hoặc đầu 2025. Kỳ vọng này thúc đẩy làn sóng tăng giá trước đó.

Tuy nhiên, dữ liệu kinh tế thực tế lại khác. Việc làm và lạm phát chậm lại, nhưng chưa đủ để biện minh cho các biện pháp kích thích mạnh mẽ. Các quan chức ngân hàng trung ương báo hiệu các “động thái thận trọng”. Việc giảm kỳ vọng về cắt giảm lãi suất đã trực tiếp làm giảm giá trị các tài sản rủi ro – Bitcoin, với độ linh hoạt cao của mình, đã chịu thiệt hại đầu tiên.

Thực tế, “người tạo lập thị trường” của bitcoin lại chính là Fed, chứ không phải các tổ chức hay cá mập. Khi hy vọng về chính sách tiền tệ mềm mỏng biến mất, yếu tố thúc đẩy tăng trưởng cũng biến mất.

Phân phối lại trong bóng tối: ai đang kiếm tiền, ai đang bán

Dữ liệu on-chain cuối năm 2025 cho thấy không chỉ giá cả thay đổi mà cả cấu trúc sở hữu token cũng biến đổi. Các cá mập trung bình (10-1000 BTC) đã bán ra ròng – là những người chơi cũ thực hiện lợi nhuận từ các năm trước. Các cá mập siêu lớn (hơn 10 nghìn BTC) lại ngược lại – tăng vị thế và tích lũy trong các đợt giảm giá.

Hành vi của nhà đầu tư nhỏ lẻ trở nên phân cực. Một số người mới nóng vội hoảng loạn và đóng vị thế, nhưng các nhà đầu tư dài hạn có kinh nghiệm tận dụng cơ hội. Điều này cho thấy áp lực bán chủ yếu đến từ các tay yếu, trong khi token tập trung trong tay các nhà chơi lớn hơn – đó là quá trình tự nhiên của việc làm sạch thị trường.

Cuộc chiến quanh mức 92 nghìn – bitcoin sẽ đi về đâu?

Về mặt kỹ thuật, bitcoin đứng trước ngã rẽ. Mức 92 nghìn USD như một điểm nghẽn:

• Nếu giữ được – khả năng bứt phá và tăng toàn bộ thị trường crypto
• Nếu phá xuống – sẽ thử nghiệm mức 80,5 nghìn USD (đáy tháng 11) và có thể là 74,5 nghìn USD (đáy năm)

Dữ liệu từ thị trường phái sinh cũng rất thú vị. Cuối năm 2025, các vị thế mở lớn tập trung vào các quyền chọn put 85 nghìn USD và call 200 nghìn USD – cho thấy sự khác biệt lớn về kỳ vọng và sự hoài nghi của cả phe bò lẫn phe gấu.

Bóng tối của trí tuệ nhân tạo

Yếu tố cuối cùng, nhưng không kém phần quan trọng, là sự cạnh tranh về câu chuyện. AI đã trở thành lực lượng chi phối trong định giá các tài sản rủi ro toàn cầu, và sự biến động của nó ảnh hưởng đến Bitcoin qua các ngân sách rủi ro. Bong bóng AI đã trực tiếp hạn chế không gian câu chuyện cho crypto – ngay cả dữ liệu on-chain lành mạnh và hệ sinh thái nhà phát triển năng động cũng không thể lấy lại phần thưởng định giá.

Nhưng vẫn còn cơ hội: khi bong bóng AI bước vào giai đoạn điều chỉnh, nó có thể giải phóng thanh khoản, sự thèm muốn rủi ro và nguồn lực trở lại thị trường tiền mã hóa.

Tóm tắt: từ dự đoán halving đến cân đối của các nhà quản lý

Thất bại chung của dự báo bitcoin năm 2025 thực chất là thất bại trong việc hiểu rõ sự thay đổi căn bản của thị trường. Khi bán tháo theo cơ chế của các thợ mỏ nhường chỗ cho thị trường do các bảng tính của các nhà quản lý quỹ điều khiển, chìa khóa để dự báo không còn nằm ở ngày halving nữa, mà ở theo dõi dòng chảy của thanh khoản toàn cầu, chu kỳ hàng năm của các quỹ và định giá rủi ro của các tổ chức.

Bitcoin vào cuối năm 2025 vẫn là một tài sản rủi ro, nhưng dưới một động lực khác. Kỷ nguyên mới đã bắt đầu – câu hỏi là, ai sẽ kịp thích nghi?