Hiểu về lạm phát: Những điều nhà đầu tư cần biết để bảo vệ tài sản

เงินเฟ้อส่งผลกระทบต่อการลงทุนของคุณอย่างไร

ในสภาวะเศรษฐกิจปัจจุบัน ราคาสินค้าและบริการเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง นี่คือสัญญาณของภาวะเงินเฟ้อที่กำลังเกิดขึ้นทั่วโลก เงินเฟ้อ เป็นปรากฏการณ์เศรษฐกิจที่มูลค่าของเงินลดลง ทำให้อำนาจการซื้อของผู้คนเสื่อมลง ตัวอย่างเช่น หากเมื่อปีที่แล้ว 100 บาทสามารถซื้อของ 10 ชิ้น วันนี้เงินจำนวนเดียวกันอาจซื้อได้เพียง 8-9 ชิ้นเท่านั้น

สำหรับนักลงทุน เรื่องนี้ไม่ได้หมายความว่าต้องแพ้เสมอ กลับกัน ถ้าคุณเข้าใจกลไกของเงินเฟ้อและวางแผนอย่างชาญฉลาด คุณสามารถสร้างผลกำไรได้

ปัจจัยสำคัญที่ขับเคลื่อนเงินเฟ้อในโลกปัจจุบัน

ความต้องการสินค้ากลับมาแรงหลังจากช่วงเศรษฐกิจซบเซา แต่ผลผลิตไม่ตามทัน ซึ่งเป็นปรากฏการณ์ที่เรียกว่า “revenge spending” ผู้คนจดเจนการใช้จ่ายอย่างงดเงดจากสมัยก่อน ส่งผลให้ความต้องการสินค้าพุ่งสูงขึ้นอย่างกระทันหัน

นอกจากนี้ ต้นทุนการผลิตเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ โดยเฉพาะน้ำมันดิบ ก๊าซธรรมชาติ เหล็ก และทองแดง ปัญหาห่วงโซ่อุปทานทั่วโลกยังคงเกิดขึ้น ตั้งแต่ขาดแคลนตู้คอนเทนเนอร์ถึงขาดแคลนชิปเซมิคอนดักเตอร์

ข้อมูลจากสำนักเศรษฐศาสตร์กองทุนการเงินระหว่างประเทศ (IMF) แสดงว่า เศรษฐกิจโลกคาดจะเติบโตที่ 3.1% ในปี 2567 และ 3.2% ในปี 2568 แต่อัตราเงินเฟ้อยังคงสูงกว่าเป้าหมายของธนาคารกลาง

ใครได้ประโยชน์และใครเสียเปรียบ

กลุ่มที่ได้ประโยชน์

ผู้ประกอบการและเจ้าของธุรกิจ สามารถปรับราคาสินค้าขึ้นได้ตามภาวะ เจ้าหนี้ (ทั้งธนาคารและผู้ให้กู้) ได้รับประโยชน์เพราะเงินที่กู้ให้ไปมีมูลค่าลดลง ผู้ถือหุ้นของบริษัทขนาดใหญ่ ที่มีอำนาจต่อรองราคาได้อย่างดี

ตัวอย่างจริง: บริษัท ปตท.จำกัด (มหาชน) ได้กำไรสุทธิ 64,419 ล้านบาท ในครึ่งปีแรก เติบโตขึ้น 12.7% เมื่อเทียบจากปีก่อนหน้า ด้วยราคาน้ำมันที่พุ่งสูงขึ้น

กลุ่มที่เสียเปรียบ

พนักงาน ที่ได้เงินเดือนประจำ เพราะการเพิ่มเงินเดือนมักต่ำกว่าอัตราเงินเฟ้อ เจ้าหนี้ ที่ยืมเงิน (ผู้กู้) ต้องชำระคืนเงินมูลค่าที่ลดลง แต่ส่วนดอกเบี้ยยังคงสูง

ระยะเวลาสำคัญของเงินเฟ้อในประวัติศาสตร์ไทย

ปี 2517 เศรษฐกิจไทยเผชิญกับเงินเฟ้อหนักถึง 24.3% เนื่องจากสงครามตะวันออกกลางทำให้ราคาน้ำมันพุ่ง ปี 2523 อีกครั้งที่เงินเฟ้อสูง (17.8%) อันเนื่องมาจากสงครามระหว่างอิรัก-อิหร่าน ปีค.ศ. 1997 วิกฤติเศรษฐกิจส่งผลให้เงินบาทอ่อนค่า ทำให้เงินเฟ้อพุ่งไปที่ 7.89% ปี 2551 เงินเฟ้อทะลุ 5.51% ด้วยราคาสินค้าโภคภัณฑ์สูงขึ้น

ล่าสุด พฤษภาคม 2565 เงินเฟ้อทั่วไปของไทยถึง 7.10% ที่ทีสุดเพราะสถานการณ์สงครามในยุโรป

ราคาสินค้าจำเป็นเปลี่ยนแปลงอย่างไรในรอบสี่ปี

ตารางนี้แสดงอย่างชัดเจนว่า เงินเฟ้อ มีอิทธิพลต่อสินค้าจำเป็นเบสิก ราคาเนื้อสัตว์สูงขึ้นกว่าตัวเดิมเกือบสองเท่า ราคาน้ำมันเชื้อเพลิงพุ่งสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง

เงินเฟ้อแตกต่างจากเงินฝืดอย่างไร

เงินฝืด (Deflation) เป็นสภาพตรงกันข้าม ราคาสินค้าและบริการลดลงอย่างต่อเนื่อง ความต้องการสินค้าน้อยลง จำนวนเงินหมุนเวียนในระบบไม่เพียงพอ ผู้ผลิตไม่กระตือรือร้นสร้างสินค้า เศรษฐกิจตกต่ำ

ทั้งสองภาวะ หากรุนแรงและยืดเยื้อ ก็ล้วนอันตรายต่อการเติบโตของเศรษฐกิจและชีวิตของประชาชน

เงินเฟ้อส่งผลกระทบต่อประเทศและชีวิตประจำวันอย่างไร

ผลกระทบต่อประชาชนทั่วไป

ค่าครองชีพสูงขึ้น อำนาจซื้อน้อยลง เงินเดือนตามไม่ทัน ประชาชนต้องหดตัวการใช้จ่าย ประหยัดกว่าเดิม

ผลกระทบต่อผู้ประกอบการ

สินค้าแพงขึ้น ยอดขายลดลง ต้นทุนเพิ่มขึ้นในเวลาเดียวกัน บางรายต้องชะลอการขยายตัว ลดการจ้างงาน มีการปลดพนักงาน อัตราการว่างงานเพิ่มขึ้น

ผลกระทบต่อเศรษฐกิจประเทศ

การพัฒนาผลิตภาพของประเทศชะลอตัว หากเงินเฟ้อรุนแรง อัตราดอกเบี้ยแท้จริงติดลบ ประชาชนหันไปเก็งกำไรในสินทรัพย์เสี่ยงสูง สะสมฟองสบู่ในอสังหาริมทรัพย์และตลาดหุ้น หนี้ครัวเรือนพุ่ง

วิธีปกป้องตัวเองในยุคเงินเฟ้อ: กลยุทธ์ลงทุนที่ได้ผล

1. ลงทุนในตราสารหนี้แบบลอยตัว (Floating Rate Bonds)

ตราสารหนี้ปกติให้ดอกเบี้ยคงที่ เมื่อเงินเฟ้อสูง ดอกเบี้ยลดไป ค่าตราสารหนี้ก็ลดไป แต่ตราสารหนี้แบบลอยตัว ดอกเบี้ยปรับขึ้นตามอัตราดอกเบี้ยอ้างอิง ผลตอบแทนคุ้มค่ากว่า

2. ทองคำ - สินทรัพย์ป้องกันเงินเฟ้อคลาสสิก

ราคาทองคำเพิ่มขึ้นตามเงินเฟ้อ ที่จริง เมื่อเงินเฟ้อสูง ปราจคจะซื้อทองคำหลบหนี การซื้อ CFD ทองคำเป็นวิธีสร้างกำไรจากการเทรด เก็งกำไรขาขึ้นและขาลงได้

3. หุ้นกลุ่มธนาคาร

เมื่อธนาคารกลางเพิ่มดอกเบี้ย ธนาคารพาณิชย์ได้กำไรเพิ่มเติมจากส่วนต่างดอกเบี้ยสุทธิ (Net Interest Margin) ผลกำไรเพิ่มขึ้น ราคาหุ้นก็ขึ้นตามเป็นปกติ

4. หุ้นกลุ่มพลังงาน

บริษัทที่เกี่ยวกับน้ำมันและก๊าซ ได้ประโยชน์โดยตรงจากราคาสินค้าโภคภัณฑ์สูง ในช่วงเงินเฟ้อสูง ราคาน้ำมันโดยทั่วไปพุ่งขึ้น

5. อสังหาริมทรัพย์

ค่าเช่าปรับขึ้นตามเงินเฟ้อ ผลตอบแทนจากค่าเช่าจึงเพิ่มขึ้น อสังหาริมทรัพย์ได้ราคา (capital appreciation) ด้วย ถ้ามีเงินเหลือจึงเป็นตัวเลือกที่ดี

6. หุ้นอาหาร

อาหารเป็นสิ่งจำเป็นที่คนต้องกิน บริษัทอาหารมีอำนาจปรับราคาได้ เมื่อต้นทุนเพิ่มขึ้น สามารถส่งต่อให้ผู้บริโภคได้ ด้วยเหตุนี้ หุ้นกลุ่มอาหารมักตันทนต่อเงินเฟ้อได้ดี

7. บัญชีเงินฝากดอกเบี้ยสูง

ธนาคารที่อัดฉีดดอกเบี้ยเงินฝากสูง ลงทุนในบัญชีประจำ 12 เดือนหรือสูงกว่า ได้ผลตอบแทนกว่าเงินฝากทั่วไป

ตัวชี้วัดเงินเฟ้อเป็นอย่างไร

ทุกเดือน กระทรวงพาณิชย์เก็บข้อมูลราคา 430 รายการ คำนวณเป็นดัชนีราคาผู้บริโภค (CPI) การเพิ่มขึ้นของ CPI เทียบกับปีก่อน คือ อัตราเงินเฟ้อ ที่ธนาคารแห่งประเทศไทยใช้เป็นตัวชี้วัด

ข้อมูลล่าสุด (มกราคม 2567): ดัชนีราคาผู้บริโภค 110.3 เพิ่มขึ้น 0.3% เมื่อเทียบปีก่อน (ฐาน 2562 = 100) อัตราเงินเฟ้อทั่วไป YoY ลดลงเหลือ 1.11% เป็นต่ำสุดในรอบ 35 เดือน เนื่องจากราคาพลังงานลดลงจากมาตรการสนับสนุนของรัฐ และราคาอาหารสดมีมากขึ้น

สรุป: การปรับตัวต่อเงินเฟ้อต้องระดับ

เงินเฟ้อ ในระดับปกติ (2-3% ต่อปี) ถือว่าดีต่อเศรษฐกิจ ช่วยให้ธุรกิจ ผลิตภาพขยายตัว สร้างงาน แต่เงินเฟ้อรุนแรง (Hyper Inflation) คือหายนะ หากคุณรู้จักปลายทาง การจัดการเงิน และการเลือกการลงทุนอย่างชาญฉลาด ไม่เพียงแต่ปกป้องตัวเองจากเงินเฟ้อ ยังสามารถสร้างผลกำไรได้ด้วย

ติดตามข่าวสารตลาดอยู่เสมอ เพราะสภาวะเงินเฟ้อเปลี่ยนแปลงตามสถานการณ์ภูมิรัฐศาสตร์ เหตุการณ์ทั่วโลก และนโยบายของธนาคารกลาง การเตรียมพร้อมก่อนหน้า คือกุญแจสู่ความสำเร็จด้านการเงินในแต่ละช่วงวัฏจักรเศรษฐกิจ