## Tại sao nhà đầu tư cần đọc hiểu báo cáo lợi nhuận và lỗ?

Nhiều người cho rằng báo cáo tài chính là điều khó hiểu và nhàm chán, nhưng sự thật là **báo cáo lợi nhuận và lỗ (P&L Statement)** là tài liệu kể câu chuyện về doanh nghiệp nhiều hơn bạn nghĩ. Nó không chỉ là những con số đơn thuần mà còn là lịch sử của thành công và thử thách của doanh nghiệp.

## Báo cáo lợi nhuận và lỗ là gì? Xác định tương lai của doanh nghiệp

**P&L Statement hoặc báo cáo lợi nhuận và lỗ** là tài liệu thể hiện kết quả hoạt động của doanh nghiệp trong một khoảng thời gian nhất định, cho biết doanh nghiệp thu vào bao nhiêu, chi ra bao nhiêu và còn lại lợi nhuận (hoặc lỗ) bao nhiêu.

Công thức đơn giản của vấn đề này là:
**Doanh thu tổng – Chi phí tổng = Lợi nhuận (hoặc lỗ)**

Khi bạn hiểu cách tính này, bạn sẽ có cái nhìn tổng thể rõ ràng hơn về doanh nghiệp.

## Làm thế nào để xem khả năng sinh lợi của doanh nghiệp

Báo cáo lợi nhuận và lỗ chia lợi nhuận thành nhiều cấp độ, mỗi cấp độ kể câu chuyện khác nhau.

### **Gross Profit là chìa khóa đầu tiên trong phân tích**
Gross Profit (lợi nhuận gộp) = Doanh thu – Giá vốn hàng bán. Đây là chỉ số cho biết doanh nghiệp có thể định giá sản phẩm cao hơn chi phí sản xuất bao nhiêu. Nếu gross profit là phần chênh lệch tốt, thể hiện doanh nghiệp có tiềm năng sinh lợi.

### **Operating Profit thể hiện hiệu quả quản lý**
Sau khi trừ các chi phí chung như quảng cáo, thuê mặt bằng, lương thưởng, sẽ thấy liệu hoạt động thực sự có thành công hay không.

### **Net Income là đích đến của doanh nghiệp**
Sau khi trừ tất cả các chi phí, bao gồm thuế và lãi vay, số còn lại chính là **Net Income**, lợi nhuận ròng thực sự của doanh nghiệp.

## Doanh thu đến từ đâu và chi tiêu vào đâu

### Thành phần của doanh thu
- **Doanh thu chính (Operating Revenue)** đến từ bán hàng hóa hoặc dịch vụ
- **Doanh thu phụ (Non-Operating Revenue)** như lãi ngân hàng, cổ tức đầu tư, thu nhập từ cho thuê

### Thành phần của chi phí
- **Chi phí sản xuất** nguyên vật liệu, nhân công, năng lượng
- **Chi phí bán hàng** quảng cáo, marketing, vận chuyển
- **Chi phí quản lý** thuê mặt bằng, đào tạo, lương quản lý

## Các dạng trình bày P&L có 2 kiểu

### **1. Báo cáo dạng Report (**
Sắp xếp theo thứ tự từ doanh thu → chi phí → lợi nhuận ròng, theo trình tự rõ ràng, dễ đọc và dễ hiểu.

**Ưu điểm:**
- Dễ đọc, nhanh hiểu
- Nhấn mạnh tổng thể
- Phù hợp phân tích sơ bộ

) **2. Dạng Account ###**
Sắp xếp theo dạng T, thể hiện chi phí bên trái và doanh thu bên phải, có vẻ chuyên nghiệp hơn.

**Ưu điểm:**
- Rõ ràng và đầy đủ hơn
- Được chấp nhận bởi các cơ quan nhà nước và Ủy ban Chứng khoán
- Phù hợp để tham khảo khi trao đổi với chuyên gia

## Cách đọc báo cáo lợi nhuận và lỗ thành thạo

( **Bước 1: Kiểm tra thời gian**
Xác định rõ báo cáo này thuộc quý nào hoặc năm nào, vì báo cáo lợi nhuận và lỗ có thể lập cho nhiều kỳ khác nhau.

) **Bước 2: Nhìn tổng thể lợi nhuận – lỗ**
Khi doanh thu > chi phí = có lợi nhuận
Khi doanh thu < chi phí = lỗ

### **Bước 3: Kiểm tra nguồn doanh thu**
Xem doanh thu đến từ đâu, có ổn định không hoặc chỉ dựa vào một dự án duy nhất.

### **Bước 4: Phân tích chi phí**
Xem doanh nghiệp đã chi tiêu vào đâu, có khoản chi nào cao bất thường không, và có thể cắt giảm được không.

## Tại sao gross profit là chỉ số quan trọng

Phần lớn mọi người chỉ chú ý đến Net Income, nhưng **gross profit là điểm bắt đầu thường tiết lộ nhiều điều**. Nếu gross profit thấp, dù Net Income có vẻ tốt, bạn cần cảnh giác vì có thể doanh nghiệp đang cắt giảm các khoản chi phí khác để che giấu vấn đề chính.

## Tóm lại: Tại sao P&L Statement lại quan trọng đối với đầu tư

Báo cáo lợi nhuận và lỗ không chỉ là những con số đơn thuần, nó là công cụ phản ánh doanh nghiệp hoạt động tốt hay không. Hiểu cách đọc và phân tích báo cáo này sẽ giúp bạn đưa ra quyết định đầu tư thông minh hơn.

Tuy nhiên, việc đầu tư không nên dựa vào báo cáo lợi nhuận và lỗ một mình, bạn cần xem xét các yếu tố khác như đội ngũ quản lý, tiềm năng tăng trưởng, vị thế cạnh tranh và xu hướng ngành để có quyết định vững chắc hơn.