Đánh giá Kinh tế 2026 của Schmid: Tăng trưởng dựa trên cung là chìa khóa cho chính sách lãi suất

Khi Hoa Kỳ điều hướng các điều kiện kinh tế đang phát triển vào năm 2026, lãnh đạo Cục Dự trữ Liên bang Kansas City đã đưa ra một góc nhìn tinh tế về quỹ đạo của quốc gia. Jeffrey Schmid, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành của Cục Dự trữ Liên bang Kansas City, gần đây đã có bài phát biểu toàn diện về hướng đi của chính sách tiền tệ và triển vọng kinh tế, cho thấy rằng sự bền vững của tăng trưởng hiện tại phụ thuộc vào việc xác định liệu sự mở rộng đang được thúc đẩy bởi các yếu tố cung hoặc cầu.

Phân tích của Schmid bắt đầu bằng các số liệu cụ thể. Nền kinh tế Mỹ đã mở rộng 4,4% trong quý III năm 2025, với bằng chứng cho thấy sự phục hồi liên tục đến cuối năm, phần lớn nhờ tiêu dùng của người dân và các khoản đầu tư vốn liên quan đến trí tuệ nhân tạo. Tuy nhiên, mức tăng trưởng này che khuất một thực tế kinh tế phức tạp hơn mà Schmid cảnh báo không nên quá đơn giản hóa.

Sức mạnh kinh tế che giấu những lo ngại về lạm phát dai dẳng

Sức mạnh rõ ràng trong sản lượng kinh tế tạo ra một bức tranh đánh lừa khi nhìn qua lăng kính lạm phát. Schmid nhấn mạnh rằng các số liệu GDP mạnh mẽ không đủ để đảm bảo lạc quan về ổn định giá cả. Lạm phát đã duy trì trên mức mục tiêu 2% của Cục Dự trữ Liên bang gần năm năm, hiện đang gần 3%. Mức tăng này kéo dài cho thấy nền kinh tế có thể đang hoạt động vượt quá giới hạn khả năng bền vững của nó.

Điểm khác biệt then chốt mà Schmid nhấn mạnh là giữa hai loại quỹ đạo tăng trưởng. Mở rộng dựa trên cung—thường được thúc đẩy bởi các cải thiện năng suất, ứng dụng công nghệ, và nâng cao hiệu quả—đưa áp lực giảm lạm phát xuống. Ngược lại, tăng trưởng dựa trên cầu xuất hiện khi tiêu dùng của người dân tăng tốc, khả năng vay mượn mở rộng, và điều kiện tài chính dễ dàng hơn, và xu hướng này thường đẩy giá lên. Phản ứng chính sách của Cục Dự trữ Liên bang do đó nên dựa trên việc xác định chính xác nguồn gốc của tăng trưởng thay vì chỉ phản ứng theo mức độ tăng trưởng.

Phân biệt nguồn gốc tăng trưởng: Tại sao cung vs cầu lại quan trọng đối với chính sách

Khung phân tích này về cơ bản hình thành quan điểm của Schmid về việc nới lỏng tiền tệ. Giảm lãi suất sẽ hợp lý về mặt kinh tế nếu sự mở rộng hiện tại bắt nguồn từ các cải thiện về cung, vì tăng trưởng như vậy có thể tiếp tục mà không gây ra tăng lạm phát. Ngược lại, tăng trưởng dựa trên cầu trong một nền kinh tế đã nóng lên thì cần duy trì các điều kiện chính sách hạn chế. Do đó, Schmid cho rằng Fed phải hoãn lại việc nới lỏng tiền tệ cho đến khi thành phần của tăng trưởng rõ ràng hơn.

Lãnh đạo Fed Kansas City cho biết ủng hộ quyết định của Ủy ban Thị trường Mở Liên bang vào tháng 1 giữ nguyên lãi suất thay vì cắt giảm thêm. Ông cho rằng, đợt tạm dừng này phản ánh sự thận trọng phù hợp trước thách thức lạm phát và yêu cầu duy trì ổn định giá cả trong khi vẫn đảm bảo mục tiêu việc làm.

Đổi mới AI và con đường tới tăng trưởng không gây lạm phát

Schmid xác định việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo như một động lực tiềm năng để đạt được sự kết hợp khó nắm bắt giữa tăng trưởng mạnh mẽ mà không gây áp lực lạm phát. Các xu hướng năng suất gần đây cho thấy tín hiệu khả quan. Mặc dù tuyển dụng trong năm 2025 còn khá trầm lặng, năng suất vẫn tăng lên—một mô hình có thể phản ánh việc các doanh nghiệp triển khai quy mô lớn công nghệ AI để giảm chi phí và mở rộng sản lượng cùng lúc. Schmid mô tả thị trường lao động là có đặc điểm “ít tuyển dụng/ít sa thải/ít bỏ việc”, nơi sự ổn định của lực lượng lao động kết hợp với sự thay thế bằng công nghệ.

Tuy nhiên, Schmid duy trì sự khiêm tốn về khả năng rút ra kết luận chắc chắn từ dữ liệu hạn chế. Ông thừa nhận rằng đầu tư của doanh nghiệp vào AI đã góp phần thúc đẩy tăng trưởng dựa trên cầu, có thể làm giảm tác động của năng suất tăng lên. Dù vậy, ông vẫn tự tin rằng trí tuệ nhân tạo và các tiến bộ công nghệ bổ sung cuối cùng sẽ kích hoạt các chu kỳ tăng trưởng “không gây lạm phát, dựa trên cung” có khả năng duy trì mở rộng mà không làm nóng lại lạm phát.

Chính sách tiền tệ của Fed và điều chỉnh bảng cân đối kế toán

Ngoài các lãi suất chính sách ngắn hạn, quan điểm của Schmid còn bao gồm vị trí cấu trúc rộng hơn của Ngân hàng Trung ương. Ông cho rằng bảng cân đối của Fed đã mở rộng quá mức so với các yêu cầu hoạt động thực sự. Ngân hàng trung ương nên duy trì lượng tài sản nắm giữ chỉ đến mức cần thiết để kiểm soát lãi suất và đảm bảo thanh khoản thị trường phù hợp. Ngoài các chức năng cốt lõi này, Fed nên có kế hoạch giảm dần quy mô hoạt động của mình.

Cụ thể, Schmid đề xuất tiếp tục giảm dần các khoản nắm giữ chứng khoán thế chấp và dần chuyển hướng sang một bảng cân đối nhỏ hơn, tập trung vào trái phiếu chính phủ. Việc này phản ánh một sự hiện diện của Fed trong thị trường tài chính hạn chế hơn và thừa nhận rằng các khoản nắm giữ tài sản quá lớn có thể gây khó khăn cho việc truyền tải chính sách tiền tệ và làm tăng rủi ro ổn định tài chính.

Thông điệp rõ ràng từ Schmid là: năm 2026 là một điểm ngoặt quan trọng, nơi phân biệt giữa tăng trưởng bền vững dựa trên cung và sự mở rộng tiềm ẩn gây vấn đề dựa trên cầu trở nên thiết yếu cho chính sách. Thành công đòi hỏi sự kiên nhẫn trong các quyết định về lãi suất, cảnh giác với các diễn biến của lạm phát, và niềm tin rằng đổi mới công nghệ cuối cùng có thể giải quyết được mâu thuẫn giữa các mục tiêu tăng trưởng và ổn định giá cả.