Tác giả: Jeff Dorman, Giám đốc đầu tư của Arca
Biên soạn: Felix, PANews
Với việc Bitcoin đạt đỉnh cao mới, cũng như sự bùng nổ của tiền điện tử trên Phố Wall và Washington, bây giờ là thời điểm tốt để giải thích lại cho những người xung quanh bạn về đầu tư vào tiền điện tử. Hầu hết các “chuyên gia ngành”, KOL tiền điện tử và truyền thông chính thống đều làm rất kém trong việc giải thích loại tài sản này cho các nhà đầu tư mới, và những thông tin sai lệch liên tục sẽ khiến nhiều người chùn bước hơn là cảm thấy phấn khích.
Hầu hết mọi người thậm chí còn không biết đến sự tồn tại của thế giới đầu tư token (ngoại trừ Bitcoin và meme coin). Nhưng bây giờ, vì ETH, SOL, BNB, HYPE, stablecoin và Polymarket xuất hiện trên các bản tin hàng ngày, họ bắt đầu quan tâm. Các nhà đầu tư không quan tâm đến công nghệ nền tảng, lý tưởng tự do, cũng như không quan tâm đến việc phi tập trung. Họ quan tâm đến cách đạt được tăng trưởng và lợi nhuận.
Trong mười năm qua, cá nhân tôi đã giao tiếp với những nhà đầu tư tiền điện tử mới, và dưới đây là phần giải thích có thể gây được tiếng vang nhất với họ, vì nó giải thích đầu tư tiền điện tử theo cách mà các nhà đầu tư có thể hiểu. Ngay cả những người có cái nhìn tiêu cực từ trước cũng sẽ hiểu được ngành này sau khi xem qua phần giải thích dưới đây.
Vì vậy, nếu bạn muốn thử lại một lần nữa để giải thích blockchain cho công chúng, dưới đây là cách giải thích đơn giản nhất (cũng như nhanh nhất) mà tôi đã phát hiện.
Hướng dẫn cho người mới: 5 phút hiểu về blockchain
- Internet cho phép bạn giao tiếp ngay lập tức, không biên giới và không tốn chi phí.
- Blockchain cho phép bạn gửi tài sản ngay lập tức, không biên giới và không tốn chi phí.
Tài sản đầu tiên được gửi qua blockchain là một loại tài sản tiền điện tử hoàn toàn giả tưởng, có tên là Bitcoin (BTC), nó được gửi qua blockchain Bitcoin được tạo ra mới. Bitcoin là một trong những kỳ lạ lớn nhất trong lịch sử đầu tư / mồi nhử. Thành công của nó thật kỳ diệu, độc nhất và không nên được nghiên cứu hay áp dụng cho bất kỳ điều gì khác. Mặc dù tài sản Bitcoin và blockchain Bitcoin là những người tiên phong đầu tiên, điều đó không có nghĩa là nó là blockchain hoặc tài sản duy nhất có thể được gửi theo cách tương tự. Bitcoin đã thể hiện một trường hợp sử dụng đơn lẻ cho công nghệ này, nhưng không phải là trường hợp sử dụng duy nhất. Tương tự, SPY là quỹ giao dịch trao đổi đầu tiên của Mỹ (ETF), nhưng sau đó đã có nhiều sản phẩm khác có thể được gói gọn trong ETF.
Các blockchain khác (như Solana và Ethereum, những nền tảng hợp đồng thông minh) linh hoạt hơn blockchain Bitcoin, cho phép tạo ra và chuyển nhượng các tài sản khác. Thực tế, có thể tưởng tượng các giao thức nền tảng hợp đồng thông minh như một cửa hàng ứng dụng mà bất kỳ ai cũng có thể phát triển. Giống như cửa hàng ứng dụng của bạn cho phép bạn truy cập vào các ứng dụng ngân hàng, trò chơi, bản đồ, sưu tầm và mạng xã hội trong hệ điều hành IOS hoặc Android, giao thức nền tảng hợp đồng thông minh của bạn cho phép bạn truy cập vào các ứng dụng blockchain ngân hàng (DeFi, stablecoin), trò chơi (Polymarket), sưu tầm (NFT), bản đồ (Hivemapper) và mạng xã hội (Pump.Fun).
- Ứng dụng mã hóa = Công ty
- Giao thức hợp đồng thông minh = Cửa hàng ứng dụng
Blockchain có token riêng của nó, giống như Apple và Google có cổ phiếu riêng của họ, nhưng nhiều ứng dụng trong các nền tảng này cũng có token riêng, nếu kinh tế token được thiết kế hợp lý, nó có thể trở thành một dạng quyền sở hữu giống như cổ phiếu của doanh nghiệp đó. Điều này không khác gì so với nhiều công ty niêm yết mà các ứng dụng IOS hoặc Android sở hữu cổ phiếu riêng.
Các ứng dụng trên điện thoại của bạn đã tạo ra giá trị cho Apple hoặc Google, giống như các ứng dụng tiền điện tử đã tạo ra giá trị cho các blockchain dựa trên giao thức hợp đồng thông minh của chúng. Khi các ứng dụng được sử dụng (tạo ra doanh thu), cổ phiếu (hoặc token) của công ty ứng dụng và hệ điều hành / blockchain sẽ tăng giá trị. Tất nhiên, vì bất kỳ tài sản nào cũng có thể được tạo ra từ hư vô và được chuyển giao qua blockchain, nên cũng sẽ có một số tài sản “rác” (chẳng hạn như meme coin), hoặc tài sản có liên kết lỏng lẻo với công ty nhưng không có yếu tố giá trị thúc đẩy cho token bản thân (chẳng hạn như XRP). Token có nhiều hình thức khác nhau, điều này phần lớn phụ thuộc vào ai phát hành và cách thức xây dựng kinh tế học token.
Nhưng hầu hết các công ty khởi nghiệp tiền điện tử không phải đều sẽ thất bại sao? Tất nhiên là sẽ, giống như thời kỳ “bong bóng Internet” đã sinh ra đủ loại công ty khởi nghiệp, nhưng hầu hết trong số đó đã kết thúc mà không có kết quả. Hầu hết các blockchain và ứng dụng tiền điện tử gốc cũng sẽ thất bại. Nhưng hiện tại, sự phát triển của blockchain sắp nói lời tạm biệt với giai đoạn “.-crypto” (tức là tất cả các token có thể đầu tư đều được phát hành bởi một số công ty tiền điện tử mới nổi), và sẽ bước vào một giai đoạn mới, khi đó những công ty có lịch sử lâu đời hàng trăm năm cũng sẽ áp dụng công nghệ blockchain và phát hành token. Ngày nay không ai gọi một công ty nào là “công ty Internet (.com)” nữa, vì mọi công ty đều là “công ty Internet (.com)”. Mọi doanh nghiệp đều hoạt động trên internet. Walmart, JPMorgan và Domino's Pizza hiện nay đều là công ty internet, mặc dù chúng đã tồn tại trước khi internet xuất hiện, chúng không phải được sinh ra từ internet, mà chỉ phát triển mạnh mẽ nhờ internet. Lĩnh vực tiền điện tử cũng sẽ sớm như vậy.
Khoảng 99% tài sản toàn cầu (cổ phiếu, trái phiếu và bất động sản) vẫn chưa được chuyển giao qua blockchain. Nhưng những tài sản này rất có thể sẽ được mã hóa và chuyển giao qua blockchain trong tương lai gần, thay thế một lượng lớn tài sản tiền điện tử vô nghĩa hiện có.
Hiện nay, một công ty có thể mã hóa tài sản hiện có (như cổ phiếu và trái phiếu) cũng như phát hành token mới dưới dạng token hỗn hợp. Trong tương lai, mỗi công ty, trường đại học, chính quyền địa phương, người nổi tiếng, tổ chức và đội thể thao chắc chắn sẽ phát hành token của riêng họ, những token này có thể trở thành tài sản thứ ba trong cấu trúc vốn của họ.
- Cổ phiếu = Quyền đòi hỏi đối với dòng tiền
- Trái phiếu = Quyền đòi tài sản
- Token = Quyền yêu cầu về tăng trưởng thu nhập và quyền yêu cầu hỗn hợp về thẻ thưởng trung thành được sử dụng trong hệ sinh thái của công ty.
Những đồng token này thường là cơ chế hình thành vốn và hướng dẫn khách hàng mạnh mẽ nhất cho đến nay, vì chúng đoàn kết tất cả khách hàng và các bên liên quan lại với nhau, biến họ thành những người quảng bá và người dùng trung thành. Token vừa là cách để hưởng lợi từ sự thành công của công ty, vừa là phương tiện trao đổi cho các dịch vụ của công ty. Điều này hoàn toàn khác với cấu trúc doanh nghiệp hiện nay, vì trong các doanh nghiệp ngày nay, các nhà đầu tư và khách hàng thường đối lập nhau.
- Cổ đông của McDonald's không phải là khách hàng, khách hàng của McDonald's cũng không phải là cổ đông.
- Tài xế và hành khách Uber không thể hưởng lợi từ sự thành công của Uber.
- Các thành viên SkyMiles của Delta Airlines không quan tâm đến lợi nhuận hoặc tăng trưởng của Delta Airlines, vì vậy họ sẽ không giúp Delta Airlines phát triển; các cổ đông của Delta Airlines cũng không quan tâm đến trải nghiệm của khách hàng.
- Những người sáng tạo nội dung sẽ không được hưởng lợi từ thành công của Twitter và Instagram.
- Đầu bếp và nhân viên giao hàng sẽ không được hưởng lợi từ sự thành công của DoorDash.
Token có thể ngay lập tức thay đổi tình hình này. Lấy Binance hoặc Hyperliquid làm ví dụ — khách hàng của những sàn giao dịch này là những người nắm giữ token từ sớm (thông qua giao dịch hoặc airdrop). Bạn có thể sử dụng token HYPE và BNB làm tài sản thế chấp để giao dịch trên sàn và kiếm lợi từ sự tăng trưởng của chúng thông qua việc mua lại token. Do đó, khách hàng thực sự trở thành những người nắm giữ quyền sở hữu cổ phần tiềm năng, hưởng lợi từ sự thành công tài chính của công ty, điều này sẽ thúc đẩy việc sử dụng sản phẩm của công ty tăng lên, doanh thu tăng, từ đó đẩy giá token lên cao hơn. Nhưng với tư cách là khách hàng của sản phẩm, bạn cũng có thể hưởng lợi từ việc sở hữu token HYPE hoặc BNB (thông qua giảm giá, tài sản thế chấp cũng như thanh toán phí Gas trên blockchain của họ). Đây là một mô hình pha trộn hoàn hảo, có thể ngay lập tức giữ cho tất cả các bên liên quan đồng nhất và biến khách hàng thành những người dùng trung thành và người giới thiệu.
Như vậy, có thể tưởng tượng một thế giới như thế này: Đầu tư và thanh toán của bạn sẽ trở thành cùng một loại tài sản. Ví dụ, mua một chiếc Tesla thực sự bằng cổ phiếu TSLA, hoặc thanh toán cho việc mua sắm trên Amazon của bạn bằng cổ phiếu AMZN.
Điều này tạo ra một nguyên tắc đầu tư cực kỳ đơn giản cho năm năm tới, loại bỏ hầu hết những “nonsense” trong đầu tư tiền điện tử.
Ý tưởng đầu tư
Công nghệ blockchain đã được chứng minh là cực kỳ hiệu quả trong việc chuyển nhượng và giao dịch tài sản, nhưng hầu hết các tài sản phổ biến trên thế giới (cổ phiếu, trái phiếu, bất động sản) hiện vẫn không thể lưu thông trên blockchain (chủ yếu do các vấn đề về quy định và quy trình làm việc). Khi các rào cản giữa tài sản gốc tiền điện tử và tài sản tài chính truyền thống bị phá bỏ, ngày càng nhiều tài sản được token hóa sẽ được phát hành, chuyển nhượng và giao dịch trên chuỗi.
Người hưởng lợi sẽ là những nền tảng giao dịch và giao thức hợp đồng thông minh cụ thể hỗ trợ sự phát triển này (L1), các ứng dụng DeFi được xây dựng trên các chuỗi này, các stablecoin và nhà cung cấp stablecoin trên các chuỗi đó, cũng như một số ứng dụng được chọn lọc giúp bạn điều hướng trên chuỗi trong các lĩnh vực như trò chơi và trí tuệ nhân tạo. Tuy nhiên, thật khó để xác định những chuỗi nào sẽ thành công, vì hiện nay gần như không có tài sản nào được đưa lên chuỗi. Nếu một ngày nào đó, những nhà phát hành tài sản lớn như chính phủ Mỹ, Walmart, JPMorgan và Apple quyết định phát hành tài sản trên một L1 nào đó, thì L1 đó sẽ trở thành blockchain quan trọng nhất chỉ sau một đêm.
Ngay cả khi thế giới bên ngoài chưa từng chứng kiến tiềm năng thực sự của blockchain, vì phần lớn tài sản toàn cầu vẫn chưa được kết nối với hệ thống blockchain. Cho đến nay, mọi thứ đã xảy ra trong lĩnh vực blockchain phần lớn chỉ mang tính thử nghiệm, là những bước đi đầu tiên trước khi những ông lớn thực sự (cổ phiếu, trái phiếu, bất động sản và các token mới được phát hành bởi các công ty, trường đại học, chính quyền địa phương, đội thể thao, v.v.) xuất hiện.
Do đó, mặc dù các nhà giao dịch tiền điện tử thường say mê giao dịch ngắn hạn, theo đuổi những đồng tiền không có giá trị và hào nhoáng (như meme coin), nhưng ý tưởng về đầu tư dài hạn lại xoay quanh một hệ thống tài chính đơn giản, toàn cầu và không cần sự cho phép, hệ thống này có thể làm cho việc đầu tư, ngân hàng và tiêu dùng trở nên hiệu quả và minh bạch hơn.
Các bài viết liên quan: Câu chuyện giảm một nửa và sự cộng hưởng thanh khoản, quý 4 năm 2025 sẽ trở thành bữa tiệc cuối cùng của thị trường bò?
