Biến đổi TGE trong lĩnh vực mã hóa: Sự trỗi dậy của gọi vốn cộng đồng, Airdrop dần mất đi vị thế?

Viết bài: Taiki Maeda

Dịch: Saoirse, Foresight News

Ngày xưa, airdrop là phương thức ưu tiên trong hoạt động tạo token (TGE). Các dự án phân phát lượng lớn token miễn phí cho người dùng, hy vọng từ đó xây dựng được một nhóm holder trung thành và những người quảng bá dự án. Trong một thời gian, phương thức này thực sự hiệu quả. Sự hấp dẫn của “token miễn phí” tạo thành một vòng xoáy quảng cáo lan truyền — trên Discord sôi động, các bài đăng trên nền tảng X liên tục tạo đà, người dùng lần lượt gửi tiền vào các hợp đồng thông minh chưa được kiểm thử với tổng giá trị khoá (TVL) cao, chỉ để kiếm thêm lợi nhuận.

Tuy nhiên, không có gì là miễn phí trong cuộc đời này. Các hoạt động khai thác lợi nhuận từ airdrop (Airdrop Farming) ngày càng trở nên tinh vi hơn, “kẻ tấn công phù thủy” (người giả mạo danh tính để nhận token nhiều lần) trở nên nổi tiếng xấu xa, cuối cùng airdrop trở thành “công cụ rút lui thanh khoản” trong giai đoạn TGE — các nhà lợi dụng bán token miễn phí cho các nhà đầu tư mua trong ngày đầu. Các dự án mới nhận ra rằng họ không thực sự xây dựng cộng đồng, mà chỉ đang “nuôi sâu bọ” (ẩn ý rằng các nhà lợi dụng chỉ tranh đoạt lợi ích mà không tham gia cộng đồng).

Xu hướng ICO công khai mới

Các nhóm dự án không còn airdrop token cho cộng đồng nữa, thay vào đó họ tìm ra một phương pháp mới. Họ phát hiện rằng chỉ cần đưa ra một mức định giá “hào phóng” và có vẻ cao, họ có thể huy động nhiều vốn hơn từ các nhà đầu tư cá nhân và quỹ đầu tư. Câu nói mới là gì? “Chúng tôi cho bạn cơ hội mua trước — gần như miễn phí!” Mô hình này mang lại cảm giác “kích thích dopamine” tương tự airdrop, chỉ khác là có “ngưỡng trả phí” và được đóng gói dưới danh nghĩa “phát hành công bằng”.

Về lý thuyết, mô hình này là hợp lý. Con người thường coi trọng những thứ mình bỏ tiền ra mua hơn, điều này được thúc đẩy bởi các yếu tố tâm lý như “hiệu ứng của cải” (khái niệm tâm lý, chỉ ra rằng sau khi sở hữu một vật gì đó, người ta đánh giá cao giá trị của nó hơn). Do đó, theo lý thuyết, người dùng sẽ không bán tháo token trong ngày đầu TGE. Thêm vào đó, “ICOs hào phóng” này giúp các dự án huy động được nhiều vốn hơn thay vì tặng token miễn phí. Đổi lại, các nhà cá nhân ít nhất có thể tham gia vào một giao dịch có thanh khoản tốt và khả năng sinh lời cao.

Ví dụ

PUMP huy động khoảng 600 triệu USD với định giá 4 tỷ USD. Dù giá token sau đó có giảm, nhưng vẫn duy trì quy mô giao dịch khoảng 4.4 tỷ USD, và các nhà tham gia pre-sale có cơ hội bán token với lợi nhuận 75% trong giai đoạn TGE.

XPL tổ chức hoạt động khai thác thanh khoản, cho phép nhà đầu tư tham gia với định giá fully diluted valuation (FDV) 5 tỷ USD, huy động 50 triệu USD. Không rõ vì lý do gì, khi cộng đồng tiền mã hóa nhiệt tình đẩy giá token này, FDV tăng lên 160 tỷ USD, các nhà đầu tư đã thu về lợi nhuận cực cao. Dù giá token sau đó có giảm, các nhà tham gia pre-sale vẫn có lợi nhuận gấp khoảng 6 lần.

Triển vọng tương lai

Hiện nay, trước TGE, có hai dự án ICO rất được mong đợi: MegaETH và Monad. Trong đó, MegaETH huy động khoảng 50 triệu USD với FDV từ 900 triệu đến 999 triệu USD; còn Monad dự kiến huy động gần 200 triệu USD với FDV 2.5 tỷ USD. Đáng chú ý là cả hai dự án đều chưa ra mắt sản phẩm.

Dù không có giao dịch nào là chắc chắn sinh lời, nhưng thị trường chung đều cho rằng các đợt bán công khai này sẽ là “giao dịch tốt”. Quan điểm này cũng thể hiện rõ qua phản ứng của thị trường — lượng đặt mua MegaETH vượt quá 27.8 lần so với số lượng dự kiến.

Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra là: nguồn tiền đến từ đâu? Câu trả lời là tất cả những người mua token trong TGE (cũng như logic của airdrop). Chỉ cần mọi người đổ xô mua các token này trong giai đoạn TGE, đối với phần lớn các nhà tham gia, đó sẽ là một giao dịch có lợi.

Tôi dự đoán xu hướng này sẽ còn tiếp tục, nhưng cũng muốn nhắc nhở mọi người một số điểm cần chú ý. Trong tương lai, có thể sẽ có nhiều dự án tổ chức TGE theo cách này, nhưng không phải dự án nào cũng là cơ hội tốt. Theo thời gian, thị trường sẽ ngày càng hiệu quả hơn, các cơ hội khai thác lợi nhuận kiểu này sẽ không tồn tại mãi mãi. ICO công khai không phải là “máy in tiền miễn phí”.

Kể từ khi Coinbase mua lại Echo/Sonar (tên dự án), khả năng cao token BASE trong tương lai sẽ được ra mắt qua ICO, chứ không phải airdrop.

Thêm vào đó, xu hướng mới này có thể gây ra những trở ngại cho toàn bộ thị trường altcoin. Các “người mua biên” của các ICO (chỉ những người quyết định mua cuối cùng, ảnh hưởng đến cung cầu của thị trường) phần lớn là các nhà nắm giữ altcoin hiện tại. Khi dòng vốn đổ vào ICO ngày càng nhiều, thanh khoản của các “dự án mơ hồ” với FDV cao (chỉ những dự án chỉ có ý tưởng, không có sản phẩm thực tế hoặc khả năng thực thi) sẽ ngày càng ít đi. Nhiều dự án như vậy đã gặp thất bại vào ngày 10 tháng 10, và cuộc cạnh tranh “giữa các nhà đầu tư” (PvP) trong thị trường sẽ ngày càng gay gắt hơn.

(Lưu ý: Taiki Maeda cho rằng thị trường tiền mã hóa trong tương lai sẽ phục hồi theo hình chữ K, Bitcoin và các token có khả năng mua lại sẽ thuộc nhóm phục hồi, trong khi các hạ tầng có giá trị quá cao, áp lực mở khoá hoặc các dự án rác sẽ suy giảm.)

Trong tương lai, khoảng cách giữa token chất lượng cao và kém chất lượng có thể sẽ ngày càng lớn. Những token có giá trị nội tại (được hỗ trợ bởi giá trị thực của token) và dòng tiền tốt sẽ hoạt động tốt hơn, còn các token chỉ dựa vào câu chuyện hoặc sự thổi phồng sẽ kém đi. Mọi người hãy cẩn trọng trong việc quản lý vốn của mình.