Những gì có thể kỳ vọng từ bản nâng cấp Fusaka của Ethereum

Các nhà phát triển Ethereum đang rất lạc quan về Fusaka, một bản nâng cấp quan trọng được thiết kế để cải thiện cách Ethereum mainnet thu thập và xác thực dữ liệu từ các mạng layer-2 sẽ hoàn thành vào ngày 3 tháng 12. Mục tiêu chính của Fusaka là làm cho rollup, một giải pháp mở rộng layer-2, trở nên rẻ hơn, nhanh hơn và có khả năng mở rộng cao hơn.

Layer-2 và rollup là gì?

Layer-2 là các mạng mở rộng hoạt động “bên trên” Ethereum, giúp xử lý nhiều giao dịch hơn mà không làm tắc nghẽn mainnet. Rollup là một trong những cơ chế layer-2 phổ biến, gộp nhiều giao dịch lại và gửi dữ liệu tổng hợp về Ethereum để xác thực, giúp giảm phí và tăng tốc độ. Fusaka nhắm đến việc tối ưu hóa cách mainnet xử lý dữ liệu từ các rollup này.

Nick Johnson, đồng sáng lập và trưởng nhóm phát triển Ethereum Name Service (ENS) nói:

“Điều này trực tiếp hỗ trợ hệ sinh thái mà phần lớn người dùng đang tương tác hàng ngày.”

Ông cũng nhấn mạnh rằng bản nâng cấp thể hiện sự trưởng thành của Ethereum: thay vì tập trung vào các tính năng lớn, các nâng cấp giờ đây tập trung vào hiệu quả, tính phi tập trung và khả năng phục hồi. Fusaka giúp lớp cơ sở (base layer) của Ethereum đủ mạnh để hỗ trợ tăng trưởng dài hạn mà không làm mất đi những đặc tính cốt lõi khiến Ethereum đáng tin cậy.

Fusaka là gì?

Fusaka là viết tắt của Fulu-Osaka, nối tiếp bản nâng cấp Pectra hồi tháng 5, vốn đã mở ra các chức năng smart contract cho ví và cải thiện cơ chế validator, đồng thời nâng cao khả năng mở rộng mạng lưới.

Bản nâng cấp Fusaka lần này sẽ tăng cường khả năng mở rộng bằng cách tăng dung lượng blob trong mỗi block giao dịch thông qua đề xuất PeerDAS (EIP-7594).

Blob và PeerDAS là gì?

• Blob là một loại dữ liệu tạm thời lưu trữ thông tin từ các mạng layer-2, giảm phí gas và không chiếm chỗ lâu dài trên blockchain. Blobs lần đầu xuất hiện trong bản nâng cấp Dencun 2024.
• PeerDAS (Proposer/Peer Data Availability Sampling) là cơ chế cải tiến, thay thế cách “lưu dữ liệu toàn bộ” cũ bằng cơ chế sampling. Thay vì mọi node phải giữ toàn bộ dữ liệu, PeerDAS cho phép kiểm tra tính khả dụng dữ liệu (data availability) bằng cách lấy mẫu, giúp giảm chi phí và tăng tốc độ xử lý.

Ansgar Dietrichs từ Ethereum Foundation giải thích:

“PeerDAS thực sự là nền tảng của fork này. Về bản chất, nó thay đổi cách chúng tôi thực hiện các xác nhận trạng thái, từ cơ chế dữ liệu đơn giản sang cơ chế dựa trên sampling.”

Với Fusaka, dung lượng blob dự kiến tăng gấp 8 lần, giúp các rollup vận hành mượt mà hơn và mạng lưới Ethereum trở nên khả thi cho các ứng dụng quy mô lớn.

Alon Muroch, đồng sáng lập công ty staking SSV Labs, nhận định:

“Fusaka là bước quan trọng hướng tới một Ethereum có khả năng tương tác cao, cho phép các rollup vận hành như một hệ sinh thái thống nhất dưới bảo mật của Ethereum. Điều này đưa mạng lưới gần hơn với tầm nhìn ban đầu: một ‘máy tính phi tập trung toàn cầu’, nhưng với một hệ sinh thái thống nhất.”

Ý kiến của Vitalik Buterin

Đồng sáng lập Ethereum, Vitalik Buterin, gọi những tính năng mở khóa nhờ PeerDAS là “chưa từng có tiền lệ” và nhấn mạnh đây là chìa khóa để mở rộng layer-2, và cuối cùng là layer-1. Layer-1 là lớp cơ sở của Ethereum, nơi tất cả các giao dịch được xác thực. Nghĩa là PeerDAS không chỉ giúp layer-2, mà còn tạo nền tảng cho khả năng mở rộng trực tiếp của chính Ethereum.

Bản nâng cấp tiếp theo: Glamsterdam (2026)

Ethereum đang phát triển bản nâng cấp lớn tiếp theo, Glamsterdam, dự kiến ra mắt năm 2026, tập trung vào mở rộng layer-1 và dung lượng blob, tiếp tục cải thiện hiệu suất mạng lưới.

ETH đã tăng gần 10% vào thứ Ba, giao dịch quanh mức $3.000. Trong 7 ngày qua, giá ETH tăng khoảng 4,3%, nhưng vẫn thấp gần 39% so với mức đỉnh kỷ lục $4.946 hồi tháng 8. Dù vậy, các nhà dự đoán trên Myriad cho rằng ETH có khả năng giảm về $2.500 trước khi bứt phá lên $4.000.

Thạch Sanh