Tác giả: @0xIT4I
Biên dịch: AididiaoJP, Foresight News
Tất cả meme coin cuối cùng đều sẽ giảm giá, chúng là sự phản ánh token hóa của xu hướng, mà xu hướng sinh ra vốn để bị thay thế.
Hiếm khi chúng phản ánh một phong trào xã hội nào đó, nhưng các phong trào trong lịch sử nhân loại cũng thăng trầm như vậy. Rất ít cái có thể đứng vững trước thử thách của thời gian (ví dụ DOGE, SPX).
Cơn sốt thổi phồng phong cách Ghibli 25-27/3/2025
Shitcoin là tầng hầm của thế giới crypto, luôn tràn ngập pump & dump, scam, lừa đảo, giao dịch thỏa thuận và thao túng nội bộ, đó chính là bản chất của nó. Nhưng đó cũng là lý do chúng ta yêu thích tầng hầm này: không có rủi ro thì không có lợi thế, mà chính lợi thế là nền tảng của thị trường cạnh tranh khốc liệt này. Bài viết này không thể thay đổi môi trường lớn, nhưng có thể thay đổi mảnh đất chúng ta đang đứng.
Chính sách tiền tệ và làn sóng đổi mới là hai lực lượng quyết định nhịp điệu của mỗi chu kỳ. Chính sách quyết định lượng oxy của thị trường, đổi mới quyết định có gì đáng để hít thở không. Hiện tại chính sách đang thắt chặt, ngoài cơn sốt chip AI ngoài đời thực, lĩnh vực của chúng ta thiếu điểm nóng mới (có thể privacy và perpetual DEX tính là một phần, nhưng còn xa chiến trường grassroots), nên thị trường thể hiện đúng như dự đoán.
Trước khi bày tỏ ý kiến, hãy tự hỏi: quan điểm của bạn bắt nguồn từ nỗi sợ portfolio giảm giá, hay vì doanh thu công ty đang đi xuống? Bài viết này không nhằm công kích @Pumpfun, @AxiomExchange và các nhà cung cấp hạ tầng ngành khác, tôi đánh giá cao @a1lon9, cũng như có hợp tác chặt chẽ với nhiều nhà sáng lập xuất sắc sẽ được nhắc tới sau đây.
Mục tiêu của tôi là trao quyền cho người dùng: cung cấp kiến thức có thể trở thành nền tảng cho môi trường cạnh tranh tiếp theo, cuối cùng thúc đẩy sự công bằng, cải thiện những điểm yếu của ngành.
Cốt lõi vấn đề
Mâu thuẫn cơ bản của lĩnh vực meme coin hiện tại nằm ở sự mất cân đối nghiêm trọng giữa chi phí sản xuất và chi phí đầu cơ.
Phát hành coin không tốn chi phí đã mang lại ảnh hưởng tích cực: hạ thấp rào cản gia nhập cho các builder bên ngoài, phá vỡ thế độc quyền công nghệ, thúc đẩy thị trường cạnh tranh và mở hơn.
Nhưng khoảng cách giữa sản xuất và đầu cơ này khó duy trì bền vững. Cấu trúc này như một lỗ hổng hệ thống, giá trị thất thoát nhanh hơn tích lũy.
Vấn đề không chỉ nằm ở nền tảng phát hành hay terminal giao dịch, mà còn sâu ở cấp độ dự án.
AI đã phá vỡ rào cản chuyên môn, công việc mà ba tháng trước các technocrat Harvard thực hiện, giờ một thiếu niên Úc trong tầng hầm có thể hoàn thành chỉ trong một tuần. Liên kết giữa lao động và tăng trưởng suốt hàng thập kỷ đã bị đứt gãy.
Ảnh hưởng của việc này rất sâu rộng, nhưng trong ngữ cảnh bài viết, nó làm trầm trọng thêm vấn đề cũ: sản xuất không chỉ trở nên rẻ ở cấp độ phát hành coin, mà còn ở vận hành dự án, sáng tạo nội dung.
Sự đứt gãy giữa lao động và tăng trưởng, “rác” đã tràn ngập mọi blockchain.
Cục diện đầu cơ hiện tại
Các terminal giao dịch như @AxiomExchange, @gmgn_ai, và các bot Telegram như @SigmaTrading (tôi vinh dự làm cố vấn), @MaestroBots, đều thu 1% phí. Các nền tảng phát hành như @Pumpfun thu phí khoảng 1% với token đạt 3-4 triệu đô marketcap (đa số token không vượt nổi mức này). Four.meme trước khi chuyển đổi cũng thu 1%. Theo dữ liệu từ trang web @bonkfun, volume giao dịch 24h qua là 2.4 triệu USD, phí thu về 23.000 USD, tỷ lệ phí vẫn khoảng 1%.
Vì vậy, tiêu chuẩn ngành cho đầu cơ grassroots là 2% (1% phí phát hành + 1% phí terminal).
Để so sánh, phí giao dịch spot của các sàn lớn:
@binance 0.10% / 0.10%
@krakenfx 0.16% / 0.26%
@okx 0.08% / 0.10%
Tôi biết các trader lớn và KOL được hoàn phí, sàn CEX có mô hình phí theo cấp độ. Nhưng hãy ước lượng thoải mái:
Chênh lệch phí vẫn là 10-15 lần.
Điều này nghĩa là, nhà đầu tư nhỏ lẻ phải trả phí mua tài sản rẻ (dễ sản xuất) gấp 10-15 lần so với tổ chức mua tài sản đắt (khó sản xuất)?
Nếu bạn không thấy đó là vấn đề, thì hãy quay lại chơi Fortnite đi.
Vì sao lại như vậy?
Có nhiều lý do: rào cản network effect cạnh tranh, thị trường còn sớm, người chơi trẻ thiếu kinh nghiệm, builder yếu hoặc không tốt.
Nhưng cốt lõi là văn hóa đặc thù của lĩnh vực này.
Phần lớn token đại diện cho “trào lưu”, nắm giữ chúng như tham gia vào “đội”, “phong trào” hoặc “văn hóa”.
Người chơi nhầm lẫn nhận diện văn hóa này với lựa chọn hạ tầng, trọng cảm xúc hơn công bằng, hiệu quả.
Dự án hiểu rõ điều này và tận dụng để thu lợi.
Nó giống như các CLB bóng đá nhỏ Đông Âu: thà trả tiền mua cờ, vật phẩm hơn là lợp mái sân; sẵn sàng đội mưa xem bóng, bỏ qua khán giả tiềm năng yêu thích sự thoải mái.
Hãy tưởng tượng các Bitcoin maximalist trả phí giao dịch gấp 15 lần chỉ để chứng minh quan điểm trên sàn tên là “No Second Best”, thật nực cười.
Giải pháp
Phải đúng bệnh mới đúng thuốc, dù không có giải pháp hoàn hảo, chỉ trích mà không đề xuất cũng vô nghĩa.
Tôi có hai đề xuất: cho người dùng và nhà cung cấp.
Người dùng cần hành động tập thể: đọc và chia sẻ những nội dung như thế này, xác định thế nào là “tốt hơn” và chủ động yêu cầu. Hãy cho nền tảng mới cơ hội, trải nghiệm, phản hồi. Bạn có thể tìm thấy cơ hội làm giàu tiếp theo. Thấy đối thủ phí rẻ hơn? Thử ngay. Nếu ai cũng vậy, thị trường sẽ tự trở lại công bằng.
Với nhà cung cấp, đổi mới đòi hỏi dũng khí hơn:
Phí nền tảng phát hành và terminal giao dịch cuối cùng sẽ về mức 0,1%, tiệm cận thị trường tài chính truyền thống. Đây là xu hướng tất yếu, nhưng hiện tại có thể còn sớm. Vì vậy, tôi đề xuất:
Phí nên được điều chỉnh động theo nhu cầu, đây là logic phổ biến của ngành dịch vụ hiện đại:
Khách sạn tăng giá dịp lễ
Giá điện tăng khi nắng nóng
Phí ship đồ ăn tăng khi mưa lớn
Cước vận tải biển tăng khi cao điểm thương mại
Funding rate tăng khi có sự kiện bất thường
Gas fee Ethereum, Bitcoin tăng khi mạng tắc
Vô số ví dụ chứng minh: cân bằng động mới bền vững.
Vậy tại sao phải trả 2% cho shitcoin không ai hỏi đến?
Công thức đơn giản để đánh giá “nhu cầu”: volume giao dịch ÷ thời gian × marketcap. Điều này phản ánh độ nóng của nhu cầu giao dịch tài sản tại một thời điểm. Lưu ý: cốt lõi là nhu cầu giao dịch, không phải giá trị tài sản.
Có nhu cầu giao dịch → thu phí cơ bản
Nhu cầu mạnh → tăng phí
Coin tiềm năng, ít người mua → miễn phí
Điều này sẽ tạo ra nhiều hiệu ứng:
Khuyến khích người phát hiện giá trị sớm, được hưởng phí thấp giai đoạn đầu
Thưởng cho early adopter, tạo lợi thế tiên phong
Thúc đẩy dự án thực hiện roadmap, lấy thành quả đổi lấy độ nóng thị trường
Dẫn dòng tiền vào tài sản chất lượng, để hype trống rỗng tự chịu phí tổn
Kéo dài chu kỳ giá, giảm biến động nhờ hạn chế FOMO, tăng trưởng lành mạnh
Với terminal và bot giao dịch, thách thức còn lớn hơn.
Có thể học hỏi @vnovakovski qua @Lighter_xyz cải tiến DEX perpetual: chức năng cơ bản miễn phí + trả phí cho dịch vụ cao cấp.
Muốn low-latency? Mua bản cao cấp
Cần API? Mua bản cao cấp
Quản lý nhiều ví?
Tích điểm airdrop?
Có rất nhiều giải pháp, hãy tự sáng tạo thêm.
Thân gửi các nhà cung cấp terminal: hãy đối diện thực tế, loyalty của user gần như bằng 0. Khi đa số thu nhập terminal giảm hơn 90% so với đỉnh, làn sóng tiếp theo tới, hoặc bạn, hoặc đối thủ của bạn, sẽ dùng công nghệ tương tự để cung cấp dịch vụ công bằng hơn.
“Tôi là người thực dụng, không vì danh dự, chỉ vì tiền công.”
Chương cuối
Lợi nhuận ngành tiếp theo thuộc về người cưỡng lại lòng tham. Thu phí ít, kiếm nhiều hơn, đó là quy luật tất yếu của thị trường hiện đại. Nền tảng nào đáp ứng nhu cầu công bằng cốt lõi của người dùng sẽ là người chiến thắng.
Người dùng phải đòi hỏi nhiều hơn, điều đó cần sự nâng cấp nhận thức. Trách nhiệm không thuộc về nhà cung cấp hiện tại, mà thuộc về người tiêu dùng cần tiến bộ, thị trường sẽ tự thích nghi.
Giải pháp không chỉ dừng ở đây, đây chỉ là một trong những con đường tôi tin tưởng.
Luôn cảm ơn Pumpfun, Trojan và Banana Bot, chúng là nền tảng trưởng thành của tôi. Nhưng thời đại thay đổi, trách nhiệm cũng thế.
Chủ trương cốt lõi của tôi là: nhận thức và thúc đẩy sự thay đổi không thể tránh khỏi đó.
