Điều gì sẽ xảy ra với Tether nếu Nhật Bản bán tháo trái phiếu kho bạc Mỹ?

Nhật Bản – quốc gia nắm giữ nhiều nợ chính phủ Mỹ nhất thế giới – đang khiến thị trường tài chính toàn cầu lo lắng, khi các chuyên gia phân tích cảnh báo nguy cơ xảy ra một đợt bán tháo trái phiếu quy mô lớn trong thời gian tới.

Những lo ngại này đã lan sang lĩnh vực tiền điện tử, đặc biệt là đối với Tether – tổ chức phát hành đồng stablecoin USDT, vốn được bảo đảm chủ yếu bằng hơn 113 tỷ USD trái phiếu Kho bạc Mỹ. Tether hiện đang đối mặt với sự giám sát chặt chẽ về khả năng duy trì giá trị ổn định (depeg) của USDT.

Nguy cơ Nhật Bản bán tháo trái phiếu Mỹ khi lợi suất nội địa tăng mạnh

Theo số liệu mới nhất từ Bộ Tài chính Mỹ, nhu cầu mua trái phiếu Kho bạc Mỹ của các nhà đầu tư nước ngoài đã suy giảm trong tháng 9, với tổng lượng nắm giữ giảm nhẹ xuống còn 9,249 nghìn tỷ USD so với tháng trước. Tuy nhiên, Nhật Bản lại là ngoại lệ khi tiếp tục chuỗi mua ròng kéo dài 9 tháng, nâng tổng lượng trái phiếu nắm giữ lên 1,189 nghìn tỷ USD – mức cao nhất kể từ tháng 8/2022. Điều này củng cố vị thế của Nhật Bản là chủ sở hữu nước ngoài lớn nhất của trái phiếu Kho bạc Mỹ.

Các chuyên gia nhận định, trước đây Nhật Bản tích cực mua nợ nước ngoài do lợi suất trái phiếu trong nước gần như bằng không, khiến trái phiếu Mỹ trở thành lựa chọn hấp dẫn với rủi ro thấp. Tuy nhiên, bối cảnh vĩ mô đang thay đổi nhanh chóng; lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản đã tăng lên mức cao nhất trong nhiều năm.

Khi lợi suất trong nước cải thiện, động lực để Nhật Bản tiếp tục tích lũy trái phiếu Mỹ giảm dần. Điều này làm dấy lên khả năng quốc gia này sẽ cắt giảm lượng nắm giữ nếu thị trường hoặc chính sách thay đổi.

Bà Lena Petrova nhận định: “Cuộc khủng hoảng nợ kéo dài của Nhật Bản đang dần lộ diện, khi tỷ lệ nợ công trên GDP lên đến 230% kết hợp với chính sách mở rộng tài khóa quy mô lớn dưới thời Thủ tướng Sanae Takaichi, dẫn đến sự tăng vọt mạnh về lợi suất trái phiếu và tâm lý lo ngại của nhà đầu tư. Nếu Nhật Bản gặp cú sốc, tác động sẽ lan tỏa toàn cầu, nhất là khi Tokyo đóng vai trò là nhà đầu tư lớn nhất vào trái phiếu Kho bạc Mỹ, gia tăng rủi ro cho thị trường vốn đã chịu áp lực bởi chi phí vay tăng và không gian tài khóa bị thu hẹp.”

Một chuyên gia khác chỉ ra rằng, trong vòng sáu tháng qua, chênh lệch lợi suất giữa trái phiếu Mỹ và Nhật đã thu hẹp từ 3,5% xuống chỉ còn 2,4%. Lợi suất phòng ngừa rủi ro trên trái phiếu Mỹ ngày càng kém hấp dẫn, và nếu chênh lệch này tiếp tục giảm về mức 2%, việc hồi hương vốn sẽ trở nên hợp lý về mặt kinh tế.

Điều này có thể thúc đẩy các tổ chức tài chính Nhật Bản bán trái phiếu chính phủ Mỹ và chuyển vốn về nước. Một số mô hình dự báo có thể lên tới 500 tỷ USD sẽ rút khỏi thị trường toàn cầu trong vòng 18 tháng tới.

Ngoài ra, giao dịch vay đồng yên giá rẻ (yen carry trade) – khoảng 1,2 nghìn tỷ USD được vay rẻ bằng yên và đầu tư khắp thế giới vào các tài sản sinh lời như cổ phiếu, tiền điện tử, thị trường mới nổi – cũng đứng trước nguy cơ bị đảo chiều. Khi lãi suất Nhật tăng và đồng yên mạnh lên, các giao dịch này trở nên rủi ro, buộc nhà đầu tư phải tháo gỡ vị thế, làm gia tăng áp lực bán trên thị trường toàn cầu. Trong suốt 30 năm qua, lợi suất Nhật Bản đóng vai trò như “cái neo” giúp duy trì lãi suất toàn cầu ở mức thấp. Nhưng hiện nay, cái neo đó đã bị phá vỡ.

Tether và rủi ro từ việc tập trung vào trái phiếu Kho bạc Mỹ

Một câu hỏi lớn được đặt ra là: Nếu Nhật Bản bắt đầu giảm nắm giữ trái phiếu Mỹ, điều này sẽ ảnh hưởng như thế nào đến USDT? Mối lo ngại xuất phát từ việc dự trữ của Tether chủ yếu tập trung vào loại tài sản đang đối mặt với áp lực.

Theo báo cáo minh bạch của Tether, hơn 80% dự trữ của tổ chức này là trái phiếu Kho bạc Mỹ. Điều này không chỉ biến Tether thành một thành phần quan trọng trong hệ sinh thái trái phiếu toàn cầu mà còn đưa họ trở thành chủ sở hữu lớn thứ 17 nợ chính phủ Mỹ trên thế giới, vượt qua nhiều quốc gia có chủ quyền.

Thành phần dự trữ Tether | Nguồn: TetherViệc tập trung vào trái phiếu Kho bạc Mỹ mang lại lợi thế về tính thanh khoản và sự ổn định giá cả trong lịch sử. Tuy nhiên, nếu một chủ nợ lớn như Nhật Bản bắt đầu bán tháo, biến động giá và lợi suất có thể khiến điều kiện thanh khoản bị thắt chặt, gián tiếp gây áp lực lên các tổ chức nắm giữ lớn như Tether.

Một chuyên gia thị trường nhận định: “Nếu Nhật Bản buộc phải bán trái phiếu Mỹ, các quốc gia khác sẽ nối gót. Tether sẽ đối mặt với nguy cơ mất giá mạnh, kéo theo giá Bitcoin giảm sâu. Strategy có thể buộc phải bán ra, càng làm giá Bitcoin lao dốc. Nhật Bản ➡️ Tether ➡️ Bitcoin, theo trình tự này.”

Thêm vào đó, S&P Global Ratings vừa hạ mức đánh giá về khả năng giữ giá của Tether, chuyển USDT từ mức 4 (bị hạn chế) xuống 5 (yếu). Theo S&P, mức 5 phản ánh việc gia tăng tiếp xúc với tài sản rủi ro cao trong dự trữ USDT năm qua và những lỗ hổng trong việc công khai thông tin. Các tài sản này gồm bitcoin, vàng, các khoản vay thế chấp, trái phiếu doanh nghiệp và các khoản đầu tư khác, tất cả đều có mức độ công khai hạn chế và chịu rủi ro tín dụng, thị trường, lãi suất cũng như tỷ giá.

Mặc dù có những lo ngại từ yếu tố vĩ mô, phần lớn nhà đầu tư vẫn cho rằng khả năng USDT bị mất giá mạnh là rất thấp. Theo thị trường dự đoán Opinion, xác suất xảy ra kịch bản này chỉ là 0,5%, phản ánh sự hoài nghi của giới đầu tư.

Có nhiều lý do giải thích cho sự hoài nghi này: Tether đã giữ được giá trị ổn định qua các cuộc khủng hoảng thị trường trước đây, và công ty đã tạo ra 10 tỷ USD lợi nhuận trong quý III/2025, cung cấp bộ đệm lớn cho biến động dự trữ.

Dù việc Nhật Bản bán trái phiếu Mỹ có thể gây ảnh hưởng đáng kể, quá trình này nhiều khả năng sẽ diễn ra từ từ. Thị trường trái phiếu Kho bạc Mỹ vẫn đủ lớn để hấp thụ áp lực bán mà không gây ra những gián đoạn nghiêm trọng. Tuy nhiên, sự kết hợp giữa việc lợi suất Nhật tăng, S&P hạ mức đánh giá và cơ cấu dự trữ của Tether vẫn là những yếu tố cần được theo dõi sát sao trong thời gian tới.

Ông Giáo