Từ "chu kỳ tội phạm" đến phục hồi giá trị, triển vọng 4 cơ hội lớn của thị trường crypto năm 2026

Tác giả: Poopman

Biên dịch: Deep Tide TechFlow

Ansem tuyên bố thị trường đã đạt đỉnh, cộng đồng tiền mã hóa (CT) gọi chu kỳ này là “tội ác”.

Các dự án có FDV (giá trị pha loãng hoàn toàn) cao nhưng không có ứng dụng thực tế đã vắt kiệt những đồng tiền cuối cùng của ngành crypto. Memecoin (coin meme) được đóng gói bán ra khiến ngành tiền mã hóa trở nên mang tiếng xấu trong mắt công chúng.

Tệ hơn nữa, gần như không có dòng tiền nào được tái đầu tư vào hệ sinh thái.

Mặt khác, hầu hết các airdrop đều trở thành trò “kéo giá xả hàng”. Sự kiện phát hành token (TGE) dường như chỉ nhằm cung cấp thanh khoản thoát hàng cho những người tham gia sớm và đội ngũ phát triển.

Những người nắm giữ lâu dài và nhà đầu tư dài hạn đang chịu tổn thất nặng nề, trong khi phần lớn các altcoin chưa bao giờ hồi phục.

Bong bóng đang vỡ, giá token lao dốc, cộng đồng phẫn nộ.

Điều này có phải là dấu chấm hết?

Thời điểm khó khăn tạo nên những người mạnh mẽ.

Công bằng mà nói, năm 2025 không phải là một năm tệ.

Chúng ta đã chứng kiến nhiều dự án xuất sắc ra đời. Các dự án như Hyperliquid, MetaDAO, Pump.fun, Pendle và FomoApp đều chứng minh rằng vẫn còn những nhà xây dựng thực sự đang nỗ lực phát triển lĩnh vực này đúng hướng.

Đây là một cuộc “thanh lọc” cần thiết để loại bỏ những kẻ làm ăn chộp giật.

Chúng ta đang suy ngẫm và sẽ tiếp tục cải tiến.

Giờ đây, để thu hút thêm dòng tiền và người dùng, chúng ta cần thể hiện nhiều ứng dụng thực tế hơn, mô hình kinh doanh thực sự và nguồn thu nhập có thể mang lại giá trị thực cho token. Tôi tin rằng đây chính là hướng đi của ngành trong năm 2026.

Năm 2025: Năm của Stablecoin, PerpDex và DAT

Stablecoin trưởng thành hơn

Tháng 7 năm 2025, Đạo luật Genius chính thức được ký kết, đánh dấu khung pháp lý đầu tiên dành cho stablecoin thanh toán, yêu cầu các stablecoin phải được hỗ trợ 100% bằng tiền mặt hoặc trái phiếu chính phủ ngắn hạn.

Từ đó, sự quan tâm của tài chính truyền thống (TradFi) đối với lĩnh vực stablecoin ngày càng tăng, chỉ riêng năm nay, dòng vốn ròng vào stablecoin đã vượt 100 tỷ USD, trở thành năm mạnh mẽ nhất trong lịch sử stablecoin.

RWA.xyz

Các tổ chức ưu ái stablecoin và nhận thấy tiềm năng thay thế hệ thống thanh toán truyền thống nhờ:

Chi phí thấp hơn và giao dịch xuyên biên giới hiệu quả hơn

Thanh toán tức thì

Phí giao dịch thấp

Hoạt động 24/7 không ngừng nghỉ

Phòng ngừa rủi ro biến động tiền tệ địa phương

Tính minh bạch on-chain

Chúng ta chứng kiến các thương vụ mua lại lớn của các ông lớn công nghệ (như Stripe mua lại Bridge và Privy), IPO của Circle được đăng ký vượt mức, cùng nhiều ngân hàng hàng đầu bày tỏ ý định ra mắt stablecoin riêng.

Tất cả cho thấy, năm qua, stablecoin thực sự đã trưởng thành hơn.

Stablewatch

Ngoài thanh toán, một ứng dụng chính khác của stablecoin là kiếm lợi nhuận không cần xin phép, được gọi là Yield Bearing Stablecoin (YBS – stablecoin sinh lợi).

Năm nay, tổng nguồn cung YBS thực tế đã tăng gấp đôi lên 12,5 tỷ USD, chủ yếu nhờ các nhà cung cấp lợi nhuận như BlackRock BUIDL, Ethena và sUSDs.

Dù tăng trưởng nhanh chóng, nhưng sự cố Stream Finance gần đây cùng với hiệu suất kém của thị trường crypto đã ảnh hưởng đến tâm lý thị trường và làm giảm lợi suất của các sản phẩm này.

Tuy vậy, stablecoin vẫn là một trong số ít các mảng kinh doanh thực sự bền vững và tăng trưởng trong lĩnh vực crypto.

PerpDex (sàn giao dịch phi tập trung hợp đồng vĩnh cửu):

PerpDex là ngôi sao sáng khác trong năm nay.

Theo DeFiLlama, open interest (OI) của PerpDex đã tăng trung bình 3–4 lần, từ 3 tỷ USD lên 11 tỷ USD, từng đạt đỉnh 23 tỷ USD.

Khối lượng giao dịch hợp đồng vĩnh cửu cũng tăng mạnh, tăng 4 lần kể từ đầu năm, từ 80 tỷ USD mỗi tuần lên hơn 300 tỷ USD mỗi tuần (một phần nhờ chiến dịch đào điểm thưởng), trở thành một trong những đường đua tăng trưởng mạnh nhất crypto.

Tuy nhiên, từ sau cú điều chỉnh lớn ngày 10/10 và thị trường suy yếu sau đó, cả hai chỉ số này đều bắt đầu chững lại.

Open interest PerpDex, nguồn: DeFiLlama

Sự tăng trưởng nhanh chóng của PerpDex là mối đe dọa thực sự đối với vị thế thống trị của các sàn giao dịch tập trung (CEX).

Lấy Hyperliquid làm ví dụ, khối lượng giao dịch hợp đồng vĩnh cửu của họ đã đạt 10% so với Binance, và xu hướng này vẫn tiếp tục. Điều này không bất ngờ, vì trader có thể tìm thấy ở PerpDex những ưu điểm mà CEX không có:

Không cần KYC

Thanh khoản tốt, thậm chí có lúc ngang với CEX

Cơ hội đầu cơ airdrop

Trò chơi định giá là yếu tố then chốt khác.

Hyperliquid cho thấy PerpDex có thể đạt mức định giá rất cao, thu hút làn sóng đối thủ mới tham gia thị trường.

Một số đối thủ mới được hậu thuẫn bởi quỹ đầu tư lớn hoặc CEX (như Lighter, Aster…), số khác cố gắng tạo sự khác biệt nhờ ứng dụng mobile bản địa, cơ chế bù lỗ (như Egdex, Variational…).

Nhà đầu tư nhỏ lẻ kỳ vọng rất cao vào các dự án ra mắt với FDV cao, đồng thời mong chờ phần thưởng airdrop, tâm lý này dẫn đến “cuộc chiến điểm thưởng” (POINTS WAR) như hiện nay.

Dù PerpDex có thể đạt lợi nhuận rất cao, Hyperliquid lại chọn dùng “Quỹ hỗ trợ” (Assistance Fund) để mua lại $HYPE, tái đầu tư lợi nhuận vào token (lượng mua lại đã đạt 3,6% tổng cung).

Cơ chế mua lại này cung cấp giá trị thực quay trở lại token, là động lực lớn thúc đẩy thành công, đồng thời mở ra trào lưu “vũ trụ mua lại” – khiến nhà đầu tư yêu cầu giá trị neo chặt hơn, thay vì các token quản trị FDV cao nhưng vô dụng.

DAT (Kho dự trữ tài sản số):

Nhờ quan điểm thân thiện với crypto của Trump, chúng ta chứng kiến dòng vốn lớn từ tổ chức và phố Wall đổ vào crypto.

DAT lấy cảm hứng từ chiến lược của MicroStrategy, đã trở thành một trong những cách chính để TradFi tiếp xúc gián tiếp với tài sản số.

Năm qua, có khoảng 76 DAT mới ra đời. Hiện kho DAT nắm giữ tổng tài sản crypto trị giá 137 tỷ USD. Trong đó, hơn 82% là Bitcoin (BTC), khoảng 13% là Ethereum (ETH), phần còn lại phân bổ vào các altcoin khác nhau.

Xem biểu đồ bên dưới:

Bitmine (BMNR)

Bitmine (BMNR) do Tom Lee sáng lập trở thành điểm nhấn nổi bật nhất của làn sóng DAT này và là nhà mua ETH lớn nhất trong số các DAT.

Tuy nhiên, dù được chú ý mạnh mẽ ban đầu, phần lớn cổ phiếu DAT đã trải qua giai đoạn “pump and dump” trong 10 ngày đầu. Sau ngày 10/10, dòng vốn vào DAT đã giảm 90% so với tháng 7, phần lớn giá trị tài sản ròng (mNAV) của DAT đã giảm dưới 1, cho thấy premium không còn, cơn sốt DAT cơ bản đã kết thúc.

Trong chu kỳ này, chúng ta rút ra những bài học sau:

Blockchain cần nhiều ứng dụng thực tế hơn.

Các use case chính của crypto vẫn là giao dịch, lợi nhuận và thanh toán.

Ngày nay, người ta ưu tiên giao thức tạo ra phí hơn là đơn thuần “phi tập trung” (nguồn: @EbisuEthan).

Phần lớn token cần giá trị neo chặt hơn, gắn với nền tảng giao thức để bảo vệ và ghi nhận cho nhà đầu tư dài hạn.

Môi trường pháp lý trưởng thành hơn sẽ giúp builder và nhân tài tự tin gia nhập lĩnh vực này.

Thông tin đã trở thành một loại tài sản có thể giao dịch trên Internet (nguồn: PM, Kaito).

Các dự án Layer 1/Layer 2 mới không có định vị rõ ràng hay lợi thế cạnh tranh sẽ dần bị loại bỏ.

Vậy điều gì sẽ xảy ra tiếp theo?

2026: Năm khởi đầu của thị trường dự đoán, nhiều stablecoin hơn, nhiều ứng dụng di động hơn, thu nhập thực tế hơn

Tôi tin rằng năm 2026 ngành crypto sẽ phát triển theo bốn hướng sau:

Thị trường dự đoán (Prediction Market)

Nhiều dịch vụ thanh toán bằng stablecoin hơn

Phổ cập DApp di động

Nhiều khoản thu nhập thực tế hơn

Vẫn là thị trường dự đoán

Không nghi ngờ gì, prediction market đã trở thành một trong những lĩnh vực hot nhất của crypto.

“Cược mọi thứ”

“Dự đoán kết quả thực tế với độ chính xác 90%”

“Người tham gia tự chịu rủi ro”

Những tiêu đề này thu hút rất nhiều sự chú ý, và các chỉ số cơ bản của thị trường dự đoán cũng ấn tượng không kém.

Tính đến thời điểm viết bài, tổng khối lượng giao dịch tuần của prediction market đã vượt đỉnh thời kỳ bầu cử (dù khi đó có cả volume wash trade).

Hiện nay, các ông lớn như Polymarket và Kalshi hoàn toàn thống trị kênh phân phối và thanh khoản, khiến các đối thủ không có điểm khác biệt nổi bật gần như không thể giành thị phần đáng kể (ngoại trừ Opinion Lab).

Các tổ chức cũng bắt đầu tham gia, Polymarket nhận đầu tư từ ICE với định giá 8 tỷ USD, giá trị trên thị trường thứ cấp đã đạt 12–15 tỷ USD. Kalshi cũng hoàn thành vòng gọi vốn E với định giá 11 tỷ USD.

Đà tăng trưởng này là không thể ngăn cản.

Không chỉ vậy, với token $POLY sắp ra mắt, IPO sắp tới, và các kênh phân phối mainstream như Robinhood và Google Search, thị trường dự đoán rất có thể sẽ trở thành đề tài nóng của năm 2026.

Dù vậy, prediction market vẫn còn nhiều điểm cần cải thiện, như tối ưu hóa giải quyết kết quả và tranh chấp, phát triển biện pháp đối phó traffic xấu, và giữ chân người dùng trong chu kỳ phản hồi dài.

Ngoài các “ông lớn” chiếm lĩnh thị trường, chúng ta có thể kỳ vọng xuất hiện những thị trường dự đoán mới, cá nhân hóa hơn, như @BentoDotFun.

Lĩnh vực thanh toán stablecoin

Sau Đạo luật Genius, sự quan tâm và hoạt động của tổ chức đối với thanh toán stablecoin tăng mạnh, trở thành động lực lớn cho việc ứng dụng rộng rãi.

Năm qua, khối lượng giao dịch stablecoin hàng tháng đã đạt gần 3 nghìn tỷ USD, tốc độ chấp nhận tăng nhanh. Dù đây không phải chỉ số hoàn hảo, nó vẫn cho thấy mức tăng trưởng vượt bậc của stablecoin sau khi Đạo luật Genius và khung pháp lý MiCA của châu Âu ra đời.

Mặt khác, Visa, Mastercard và Stripe đều tích cực áp dụng thanh toán stablecoin, từ hỗ trợ tiêu dùng stablecoin qua mạng lưới thanh toán truyền thống, đến hợp tác với CEX (như Mastercard hợp tác với OKX Pay). Giờ đây, các thương gia có thể nhận thanh toán stablecoin mà không phụ thuộc vào phương thức thanh toán của khách hàng, cho thấy niềm tin và sự linh hoạt của các ông lớn Web2 đối với loại tài sản này.

Song song đó, các dịch vụ ngân hàng crypto mới như Etherfi và Argent (nay đổi tên thành Ready) cũng bắt đầu cung cấp thẻ để người dùng chi tiêu trực tiếp bằng stablecoin.

Chẳng hạn, Etherfi có tổng chi tiêu trung bình hàng ngày đã tăng ổn định lên hơn 1 triệu USD, và vẫn chưa có dấu hiệu chững lại.

Etherfi

Dù vậy, không thể bỏ qua những thách thức mà các ngân hàng crypto mới phải đối mặt, như chi phí thu hút khách hàng (CAC) cao, và khó khăn trong việc kiếm lợi nhuận từ tiền gửi do người dùng tự quản lý tài sản.

Một số giải pháp tiềm năng bao gồm cung cấp chức năng hoán đổi token trong ứng dụng, hoặc đóng gói các sản phẩm sinh lời thành dịch vụ tài chính bán cho người dùng.

Với những chain chuyên về thanh toán như @tempo và @Plasma sắp ra mắt, tôi kỳ vọng lĩnh vực thanh toán sẽ tăng trưởng mạnh, đặc biệt dưới tác động của năng lực phân phối và thương hiệu từ Stripe và Paradigm.

Phổ cập ứng dụng di động

Điện thoại thông minh ngày càng phổ biến toàn cầu, thế hệ trẻ thúc đẩy xu hướng chuyển dịch sang thanh toán điện tử.

Tính đến hiện tại, gần 10% giao dịch hàng ngày trên toàn cầu được thực hiện qua thiết bị di động. Đông Nam Á dẫn đầu xu hướng này nhờ văn hóa “ưu tiên di động”.

Bảng xếp hạng phương thức thanh toán các nước

Điều này báo hiệu sự thay đổi hành vi mang tính căn bản trong mạng lưới thanh toán truyền thống, và tôi tin rằng khi hạ tầng giao dịch di động đã cải thiện đáng kể so với trước đây, xu hướng này sẽ tự nhiên lan sang lĩnh vực crypto.

Bạn còn nhớ những công cụ như Privy với tính năng Account Abstraction, giao diện hợp nhất và SDK di động chứ?

Giờ đây, trải nghiệm onboarding người dùng mobile mượt mà hơn rất nhiều so với hai năm trước.

Theo nghiên cứu của a16z Crypto, số lượng người dùng ví crypto di động đã tăng 23% so với cùng kỳ năm trước, và xu hướng này chưa có dấu hiệu giảm tốc.

Ngoài thói quen tiêu dùng thay đổi của thế hệ Gen Z, chúng ta còn chứng kiến năm 2025 xuất hiện nhiều dApp mobile bản địa hơn.

Chẳng hạn, Fomo App – ứng dụng giao dịch xã hội – đã thu hút lượng lớn người dùng mới nhờ trải nghiệm trực quan, hợp nhất, cho phép bất cứ ai, dù không có kiến thức trước đó, cũng dễ dàng giao dịch token.

Chỉ sau 6 tháng phát triển, ứng dụng này đã đạt trung bình 3 triệu USD giao dịch mỗi ngày, đỉnh điểm đạt 13 triệu USD vào tháng 10.

Nhờ sự trỗi dậy của Fomo, các tên tuổi lớn như Aave và Polymarket cũng ưu tiên phát triển trải nghiệm tiết kiệm và cá cược trên mobile. Các tân binh như @sproutfi_xyz thì thử nghiệm mô hình sinh lời với mobile là trung tâm.

Với hành vi di động tiếp tục tăng, tôi dự đoán dApp mobile sẽ là lĩnh vực mở rộng nhanh nhất năm 2026.

Hãy cho tôi nhiều thu nhập hơn

Một trong những lý do khiến mọi người khó tin vào chu kỳ này thật đơn giản:

Phần lớn token niêm yết trên sàn lớn vẫn hầu như không tạo ra thu nhập thực tế nào, hoặc nếu có thì cũng không gắn với token hay “cổ phần”. Khi câu chuyện hype kết thúc, các token này không còn thu hút được người mua bền vững, và hướng đi tiếp theo thường chỉ là… giảm giá.

Rõ ràng, ngành crypto quá phụ thuộc vào đầu cơ, mà thiếu chú trọng vào nền tảng kinh doanh thực.

Đa số dự án DeFi rơi vào bẫy thiết kế “mô hình Ponzi” để thúc đẩy chấp nhận sớm, nhưng sau mỗi sự kiện TGE, trọng tâm lại chuyển sang “làm sao xả hàng” thay vì xây dựng sản phẩm bền vững.

Tính đến hiện tại, chỉ có 60 giao thức đạt doanh thu trên 1 triệu USD trong 30 ngày. So sánh, Web2 có khoảng 5000–7000 công ty IT đạt mức doanh thu tương tự hàng tháng.

May mắn thay, với các chính sách thân thiện crypto của Trump, từ 2025 có sự chuyển biến. Những chính sách này cho phép chia sẻ lợi nhuận, giúp giải quyết bài toán thiếu giá trị neo cho token lâu nay.

Các dự án như Hyperliquid, Pump, Uniswap, Aave chủ động tập trung vào sản phẩm và tăng trưởng doanh thu. Họ nhận ra crypto là hệ sinh thái lấy việc nắm giữ tài sản làm trung tâm, nên cần phải có dòng giá trị tích cực quay lại token.

Đó là lý do vì sao buyback trở thành công cụ neo giá mạnh mẽ năm 2025, bởi đây là một trong những tín hiệu rõ nhất cho sự đồng thuận lợi ích giữa team và nhà đầu tư.

Vậy, mảng nào tạo ra doanh thu mạnh nhất?

Các use case chính của crypto vẫn là giao dịch, sinh lợi và thanh toán.

Tuy nhiên, do phí hạ tầng blockchain giảm, doanh thu ở tầng chain dự kiến giảm khoảng 40% năm nay. Trong khi đó, DEX, sàn giao dịch, ví, terminal giao dịch và ứng dụng là những bên thắng lớn, tăng trưởng tới 113%!

Hãy đặt cược nhiều hơn vào các ứng dụng và DEX.

Nếu bạn vẫn chưa tin, theo nghiên cứu của 1kx, chúng ta thực sự đang trải qua thời kỳ đỉnh cao của giá trị chảy về tay holder token trong lịch sử crypto. Xem dữ liệu bên dưới:

Tóm tắt

Crypto không chết, nó đang tiến hóa. Chúng ta đang trải qua một cuộc “thanh lọc” cần thiết, giúp hệ sinh thái crypto tốt hơn bao giờ hết, thậm chí tăng trưởng gấp 10 lần.

Những dự án có thể sống sót, tạo ra ứng dụng thực tế, doanh thu thật và token có công năng thực hoặc giá trị quay lại, cuối cùng sẽ là người chiến thắng lớn nhất.

Năm 2026 sẽ là một năm then chốt.